BWLAW – kancelaria adwokacka w Niemczech Kontakt z adwokatem
Prawo pracy

Arbeitszeugnis: jak czytać niemieckie świadectwo pracy (i ukryty szyfr ocen)

Niemieckie świadectwo pracy musi być życzliwe — i właśnie dlatego pracodawcy wypracowali zakodowany język, w którym uprzejme zdania oznaczają słabe oceny. Warto umieć go czytać.

dr Artur Barczewski
dr Artur BarczewskiRechtsanwalt · radca prawny
≈ 6 min czytania
aktualizacja: lipiec 2026

Twoje prawo do świadectwa

Każdy pracownik ma przy zakończeniu stosunku pracy prawo do pisemnego świadectwa (§ 109 GewO). Proste świadectwo (einfaches Zeugnis) potwierdza rodzaj i czas zatrudnienia, kwalifikowane (qualifiziertes Zeugnis) — dodatkowo ocenia pracę i zachowanie. Zawsze żądaj świadectwa kwalifikowanego: to ono liczy się przy szukaniu nowej pracy.

Szyfr ocen — od „bardzo dobry” do „niedostateczny”

  • „stets zur vollsten Zufriedenheit” — celująco (bardzo dobra ocena),
  • „stets zur vollen Zufriedenheit” — dobra,
  • „zur vollen Zufriedenheit” — dostateczna (już sygnał ostrzegawczy!),
  • „zur Zufriedenheit” — mierna,
  • „im Großen und Ganzen zufriedenstellend” — zła.

Na co jeszcze zwrócić uwagę

Znaczenie ma także to, czego w świadectwie brakuje (np. podziękowania i życzeń na przyszłość), kolejność opisywanych zadań i pozornie niewinne sformułowania („war stets bemüht” — „zawsze się starał” — sugeruje brak efektów). Zaniżone lub „zakodowane” oceny można kwestionować: pracodawcę da się zobowiązać do wydania poprawionego świadectwa, w razie potrzeby przed sądem pracy.

Jak działamy

Analizujemy treść świadectwa, proponujemy konkretne brzmienie poprawek i egzekwujemy je od pracodawcy. Najskuteczniej negocjuje się treść świadectwa razem z odprawą — przy okazji sporu o wypowiedzenie albo w Aufhebungsvertrag.

Masz taką sprawę?Opisz ją nam — odpowiemy konkretnie, po polsku.Skontaktuj się z adwokatem
dr Artur Barczewski – autor artykułu
dr Artur Barczewski
Rechtsanwalt · radca prawny

Autor artykułu. Prowadzi sprawy klientów polskojęzycznych w całych Niemczech. Poznaj sylwetkę →

Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Stan prawny może ulec zmianie — w indywidualnej sprawie skontaktuj się z adwokatem.

Kontakt

Twoja sytuacja wygląda podobnie?

Każda sprawa ma swoje szczegóły, które zmieniają wynik. Opisz swoją — otrzymasz konkretną odpowiedź i wycenę.

☎ Zadzwoń Opisz sprawę