BWLAW – polska kancelaria w Niemczech
EN DE PL
Kontakt z radcą prawnym →
Prawo budowlane

Freistellungsbescheinigung po polsku: jak uniknąć potrącenia 15 procent z faktury (Bauabzugsteuer, § 48b EStG)

Każdy przedsiębiorca, który kupuje w Niemczech roboty budowlane, ma ustawowy obowiązek potrącić 15 procent z faktury wykonawcy i odprowadzić tę kwotę do niemieckiego urzędu skarbowego. To tak zwana Bauabzugsteuer (§ 48 EStG). Potrąceniu zapobiega jeden dokument: Freistellungsbescheinigung, czyli zaświadczenie o zwolnieniu z potrącenia wydawane przez niemiecki urząd skarbowy (§ 48b EStG). Dla polskiej firmy budowlanej pracującej w Niemczech to dokument tej samej wagi co zaświadczenie A1 — bez niego z każdej płatności znika 15 procent, a polsko-niemiecka umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania nic tu nie zmienia. Wyjaśniamy, jak działa mechanizm, jak uzyskać zaświadczenie i jak odzyskać już potrącone kwoty.

dr Artur Barczewski
dr Artur Barczewskiniedergelassener europäischer Rechtsanwalt / Radca prawny
≈ 8 min czytania
aktualizacja: lipiec 2026

Problem w jednym obrazie

Bez zaświadczenia z każdej faktury budowlanej znika 15 procent

Zleceniodawca w Niemczech ma ustawowy obowiązek potrącić 15 procent z faktury i odprowadzić je do urzędu skarbowego. Umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania nic tu nie zmienia.

15 procentTyle zleceniodawca potrąca z każdej płatności, co do zasady od kwoty łącznie z VAT, i wpłaca do niemieckiego urzędu skarbowego.
  1. RyzykoJeżeli w chwili płatności brak ważnego zaświadczenia, zleceniodawca musi potrącić. Także wtedy, gdy polska firma nie ma w Niemczech zakładu.
  2. Ile to kosztuje15 procent każdej płatności, nierzadko cała marża kontraktu. Kto prześpi termin na wniosek o zwrot, traci pieniądze bezpowrotnie.
  3. Co zrobićWystąpić o zaświadczenie przed pierwszym kontraktem, o kolejne sześć miesięcy przed upływem ważności. Potrącone kwoty zaliczyć albo odzyskać w terminie.

Zasada: najpierw zaświadczenie, potem budowa. Działa od dnia wystawienia i nie działa wstecz.

Bauabzugsteuer: 15 procent z każdej faktury budowlanej (§ 48 EStG)

Mechanizm z § 48 EStG jest prosty i bezwzględny. Jeżeli ktoś wykonuje na terenie Niemiec roboty budowlane (Bauleistung) na rzecz przedsiębiorcy w rozumieniu § 2 niemieckiej ustawy o VAT albo na rzecz osoby prawnej prawa publicznego, odbiorca świadczenia ma obowiązek potrącić 15 procent świadczenia wzajemnego — co do zasady kwoty rachunku łącznie z podatkiem VAT (§ 48 ust. 3 EStG) — i odprowadzić je do urzędu skarbowego właściwego dla wykonawcy. Pojęcie robót budowlanych jest przy tym szerokie: chodzi o wszystkie świadczenia służące wznoszeniu, naprawie, utrzymaniu, zmianie albo rozbiórce budowli.

Granice pojęcia mają praktyczne znaczenie. Czysto planistyczne usługi statyków, architektów, geodetów i inżynierów budowlanych, badania laboratoryjne materiałów, sam nadzór budowlany i kontrola rozliczeń budowy, a także czyste prace konserwacyjne, przy których nie dochodzi do zmiany, obróbki ani wymiany części budowli, nie są robotami budowlanymi w rozumieniu § 48 EStG (pismo BMF z 19.07.2022, nb. 6 i 10). Sama dostawa materiałów budowlanych również nie podlega potrąceniu. Jeżeli jednak umowa łączy takie usługi z robotami budowlanymi, świadczenie uboczne dzieli los świadczenia głównego umowy. A jeżeli Twoje kontrakty opierają się na warunkach VOB/B, reguły rozliczeń zebraliśmy w osobnym przewodniku VOB/B po polsku.

Bauabzugsteuer nie jest odrębnym podatkiem, tylko przymusową zaliczką: potrącona kwota zabezpiecza niemieckie roszczenia podatkowe wobec wykonawcy i podlega później zaliczeniu albo zwrotowi. Dla płynności finansowej firmy budowlanej skutek jest jednak taki, jakby z każdej płatności znikało 15 procent — nierzadko cała marża kontraktu.

Obowiązek nie powstaje przy drobnych zleceniach: potrącenia można zaniechać, jeżeli świadczenia dla danego zleceniodawcy nie przekroczą w roku kalendarzowym 5.000 euro, a 15.000 euro, gdy zleceniodawca wykonuje wyłącznie zwolniony z VAT wynajem (§ 4 nr 12 UStG). Osoby prywatne budujące własny dom nie potrącają w ogóle, bo nie działają jako przedsiębiorcy. Wynajmujący nie potrąca też przy robotach dotyczących nie więcej niż dwóch wynajmowanych mieszkań.

W skrócie

Co jest robotą budowlaną i kiedy trzeba potrącić?

ŚwiadczenieRoboty budowlane?Skutek
Wznoszenie, naprawa, utrzymanie, zmiana albo rozbiórka budowliTakPotrącenie 15 procent
Usługi planistyczne (statycy, architekci), sam nadzór budowlany, badania laboratoryjneNieBez potrącenia
Czysta konserwacja bez zmiany, obróbki ani wymiany częściNieBez potrącenia
Sama dostawa materiałów budowlanychNieBez potrącenia
Takie usługi w jednej umowie z robotami budowlanymiJak świadczenie główneJak świadczenie główne
Podstawa: 15 procent świadczenia wzajemnego, co do zasady łącznie z VAT (§ 48 ust. 3 EStG). To nie odrębny podatek, ale dla płynności nierzadko cała marża kontraktu.

Bez potrącenia do 5.000 euro rocznie dla danego zleceniodawcy (15.000 euro przy wyłącznie zwolnionym z VAT wynajmie). Osoby prywatne budujące własny dom nie potrącają. Źródło: pismo BMF z 19.07.2022, nb. 6 i 10.

Umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania nie chroni (§ 48d EStG)

Wielu polskich wykonawców zakłada, że skoro nie mają w Niemczech zakładu w rozumieniu polsko-niemieckiej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, potrącenie ich nie dotyczy. To błąd. § 48d EStG stanowi wprost, że przepisy o potrąceniu, odprowadzeniu i zgłoszeniu stosuje się niezależnie od umowy. Zleceniodawca musi więc potrącić 15 procent także wtedy, gdy dochód wykonawcy w Niemczech w ogóle nie podlega opodatkowaniu. Wykonawcy pozostaje wniosek o zwrot. Umowa chroni przed ostatecznym opodatkowaniem, ale nie przed samym potrąceniem i czekaniem na własne pieniądze.

W skrócie

Umowa chroni przed podatkiem, nie przed potrąceniem

Błędne założenie
  • Brak zakładu w Niemczech
  • Dochód według umowy nie podlega opodatkowaniu w Niemczech
  • Więc potrącenie mnie nie dotyczy
Stan prawny
  • Zleceniodawca i tak potrąca 15 procent (§ 48d EStG)
  • Umowa chroni dopiero przed ostatecznym opodatkowaniem
  • Wykonawcy pozostaje wniosek o zwrot i czekanie na własne pieniądze

Freistellungsbescheinigung: jeden dokument zamiast 15 procent (§ 48b EStG)

Potrąceniu zapobiega wyłącznie ważne zaświadczenie o zwolnieniu, które wykonawca przedkłada zleceniodawcy. Jeżeli w chwili płatności zleceniodawca dysponuje takim zaświadczeniem i mógł ufać jego prawidłowości, nie potrąca nic i nie odpowiada za podatek (§ 48a ust. 3 EStG). Dlatego w praktyce niemieccy generalni wykonawcy i inwestorzy żądają zaświadczenia jeszcze przed podpisaniem umowy — obok zaświadczenia A1 i dokumentów rejestrowych należy ono do standardowego pakietu, bez którego wielu kontrahentów w ogóle nie rozpocznie współpracy.

Zaświadczenie zawiera nazwę, adres i numer podatkowy wykonawcy, okres ważności, zakres zwolnienia oraz oznaczenie urzędu, który je wystawił. Wydawane jest na czas określony — w praktyce najdłużej na trzy lata — albo na konkretny projekt budowlany. Urząd może je cofnąć, a o cofnięciu zaświadczenia projektowego zawiadamia zleceniodawców. Przy zaświadczeniu okresowym zleceniodawcy wystarczy przekazać kopię albo wersję elektroniczną, natomiast zaświadczenie wystawione na konkretny projekt trzeba przekazać wskazanemu w nim zleceniodawcy w oryginale (Merkblatt BZSt o potrąceniu przy robotach budowlanych).

W skrócie

Jeden dokument, który zapobiega potrąceniu

SkutekJeżeli w chwili płatności zleceniodawca ma ważne zaświadczenie, nie potrąca nic i nie odpowiada za podatek.§ 48a ust. 3 EStG
WażnośćNa czas określony, w praktyce najdłużej trzy lata, albo na konkretny projekt. Urząd może je cofnąć.
PrzekazanieZaświadczenie okresowe: wystarczy kopia albo wersja elektroniczna. Projektowe: w oryginale dla wskazanego zleceniodawcy.
PraktykaNiemieccy generalni wykonawcy i inwestorzy żądają go przed podpisaniem umowy, obok A1 i dokumentów rejestrowych.

Treść: nazwa, adres i numer podatkowy wykonawcy, okres ważności, zakres zwolnienia, urząd, który je wystawił.

Jak polska firma uzyskuje zaświadczenie

Wniosek składa się do urzędu skarbowego właściwego dla wykonawcy. Dla firm z siedzibą w Polsce właściwe są centralnie wyznaczone urzędy, a o tym, który obsługuje konkretną firmę, decyduje pierwsza litera nazwiska lub nazwy (§ 20a AO w związku z § 21 AO i § 1 ust. 1 nr 20 UStZustV): litery A–G obsługuje Finanzamt Hameln-Holzminden, H–Ł Finanzamt Oranienburg, M–R Finanzamt Cottbus, a S–Ż Finanzamt Nördlingen. Sam wniosek nie wymaga szczególnej formy, urzędy udostępniają też gotowe formularze.

Urząd wydaje zaświadczenie, jeżeli zabezpieczane roszczenie podatkowe nie wydaje się zagrożone (§ 48b EStG). Ustawa wymienia wprawdzie także ustanowienie pełnomocnika do doręczeń w Niemczech (inländischer Empfangsbevollmächtigter), jednak zgodnie z pismem BMF z 19.07.2022 (nb. 28) warunek ten nie dotyczy firm z siedzibą w Unii Europejskiej lub EOG — polska firma nie musi go więc ustanawiać. Zagrożenie urząd przyjmuje w szczególności wtedy, gdy wykonawca nie dopełnia obowiązków zgłoszeniowych (§ 138 AO), nie udziela informacji i nie współdziała z urzędem (§ 90 AO) albo nie przedstawi zaświadczenia o rezydencji podatkowej wystawionego przez zagraniczną — w naszym przypadku polską — administrację skarbową. Za odmową mogą przemawiać także utrzymujące się zaległości podatkowe oraz nierzetelne lub powtarzalnie spóźnione deklaracje (pismo BMF z 19.07.2022). Zaświadczenie powinno zostać wydane także wtedy, gdy wykonawca uprawdopodobni, że żadne zabezpieczane roszczenia podatkowe nie istnieją. W praktyce: zgłoszona działalność, kompletne odpowiedzi na pytania urzędu i aktualny certyfikat rezydencji z polskiego urzędu skarbowego znacząco przyspieszają sprawę.

Zaświadczenie działa od dnia wystawienia i nie działa wstecz — płatności otrzymane przed jego wydaniem podlegają potrąceniu. Firmie, która pojawia się w niemieckim systemie po raz pierwszy, urząd wystawia z reguły zaświadczenie krótsze, ważne do czasu pierwszej oceny, czy firma składa deklaracje i płaci podatki — zwykle około roku — albo zaświadczenie ograniczone do konkretnego projektu (pismo BMF z 19.07.2022, nb. 35 i 37). Przy zaświadczeniu projektowym urząd może zażądać przedłożenia umowy o roboty budowlane. Pełne trzyletnie zaświadczenie przychodzi z czasem, wraz z rzetelną historią podatkową.

O zaświadczenie warto wystąpić z wyprzedzeniem, przed pierwszym kontraktem, i pilnować terminu ważności. Wniosek o kolejne zaświadczenie (Folgebescheinigung) można złożyć już sześć miesięcy przed upływem ważności — jego okres ważności nawiązuje wtedy do dotychczasowego zaświadczenia, dzięki czemu nie powstaje luka, w której zleceniodawca znów musi potrącać (pismo BMF z 19.07.2022, nb. 36).

W skrócie

Wystąpić wcześnie: zaświadczenie działa dopiero od wystawienia

  1. Przed pierwszym kontraktem · Wniosek do właściwego urzędu, bez szczególnej formy. Polska firma nie musi ustanawiać pełnomocnika do doręczeń w Niemczech (BMF, nb. 28).
  2. Badanie wniosku · Wydanie, jeżeli roszczenie podatkowe nie wydaje się zagrożone. Certyfikat rezydencji i kompletne odpowiedzi znacząco przyspieszają sprawę.
  3. Od dnia wystawienia · Dopiero od tego dnia działa. Nowa firma dostaje z reguły zaświadczenie krótsze, zwykle około roku, albo projektowe (BMF, nb. 35 i 37).
  4. Sześć miesięcy przed upływem · Wniosek o kolejne zaświadczenie. Nawiązuje do dotychczasowego, bez luki (BMF, nb. 36). Pełne trzy lata przychodzą z rzetelną historią podatkową.
Nie działa wstecz: płatności otrzymane przed wydaniem zaświadczenia podlegają potrąceniu.

Właściwy urząd dla firm z Polski, według pierwszej litery nazwiska lub nazwy: A–G Hameln-Holzminden, H–Ł Oranienburg, M–R Cottbus, S–Ż Nördlingen.

Zlecasz roboty podwykonawcom? Sam jesteś zobowiązany do potrącenia

O tym punkcie polskie firmy dowiadują się najczęściej za późno. Obowiązek potrącenia obciąża każdego przedsiębiorcę, który kupuje roboty budowlane — także polską firmę, która na niemieckiej budowie korzysta z podwykonawców, również polskich. Kto płaci podwykonawcy niedysponującemu ważnym zaświadczeniem, musi potrącić 15 procent, zgłosić potrącenie elektronicznie do 10. dnia miesiąca następującego po miesiącu płatności i odprowadzić kwotę do urzędu właściwego dla podwykonawcy (§ 48a EStG). Za kwoty niepotrącone albo potrącone za nisko zleceniodawca odpowiada własnym majątkiem.

Odpowiedzialność odpada tylko wtedy, gdy w chwili płatności zleceniodawca dysponował zaświadczeniem podwykonawcy, któremu mógł ufać. Ważność przedłożonego zaświadczenia można bezpłatnie sprawdzić online w portalu EIBE prowadzonym przez Federalny Centralny Urząd Podatkowy (BZSt) — wystarczy kraj związkowy, numer podatkowy i numer zabezpieczający z dokumentu. Taką kontrolę warto przeprowadzić i udokumentować przy każdej większej płatności. Przy podwykonawcach z Polski pamiętaj też o dwóch pokrewnych ryzykach: składkach SOKA-BAU przy delegowaniu i Scheinselbständigkeit na budowie.

W skrócie

Własni podwykonawcy: sprawdzić, potrącić, zgłosić

  1. 1Sprawdzić zaświadczenieBezpłatnie w portalu EIBE (BZSt). Wystarczy kraj związkowy, numer podatkowy i numer zabezpieczający. Kontrolę udokumentować.przy każdej większej płatności
  2. 2Potrącić 15 procentJeżeli podwykonawca nie ma ważnego zaświadczenia, z płatności trzeba potrącić 15 procent.§ 48a EStG
  3. 3Zgłosić i odprowadzićZgłoszenie elektroniczne do 10. dnia miesiąca następującego po miesiącu płatności. Wpłata do urzędu właściwego dla podwykonawcy.
Odpowiedzialność: za kwoty niepotrącone albo potrącone za nisko zleceniodawca odpowiada własnym majątkiem. Dotyczy to także polskiej firmy na niemieckiej budowie.

Przy podwykonawcach z Polski sprawdzić też składki SOKA-BAU przy delegowaniu i ryzyko Scheinselbständigkeit na budowie.

Zleceniodawca wpłacił potrącone 15 procent do urzędu? Odzyskasz je od fiskusa, nie od zleceniodawcy

Potrącenie ma też skutek cywilnoprawny, o którym wykonawcy często nie wiedzą. Jeżeli zleceniodawca potrąca 15 procent i wpłaca tę kwotę do urzędu skarbowego wykonawcy, to w tej wysokości wykonuje swoje zobowiązanie do zapłaty wynagrodzenia (§ 362 ust. 1 BGB). Wykonawca nie może więc skutecznie pozwać go o brakujące 15 procent — tak Federalny Trybunał Sprawiedliwości (BGH) w wyroku z 12.05.2005, sygn. VII ZR 97/04. Inaczej jest tylko wtedy, gdy dla zleceniodawcy było jednoznacznie rozpoznawalne, że obowiązek potrącenia w ogóle nie istniał.

Skutek zapłaty obejmuje nawet kwoty wpłacone do urzędu ponad ustawowe 15 procent, jeżeli zleceniodawca płacił na podstawie decyzji urzędu (Haftungsbescheid), która nie była oczywiście błędna. Rozliczenie nadpłaconej Bauabzugsteuer odbywa się wtedy wyłącznie między wykonawcą a fiskusem — tak Wyższy Sąd Krajowy (OLG) w Oldenburgu w prawomocnym wyroku z 28.03.2023, sygn. 2 U 178/22. Wniosek praktyczny: pieniędzy potrąconych i wpłaconych do urzędu nie odzyska się od zleceniodawcy, tylko w opisanej niżej procedurze zaliczenia lub zwrotu. Dopóki jednak zleceniodawca nie wpłacił potrąconej kwoty do urzędu, wykonawca może dochodzić od niego pełnego wynagrodzenia.

Uwaga przy sprzedaży wierzytelności (np. faktoring): zleceniodawcę zwalnia z potrącenia tylko zaświadczenie wystawione dla wykonawcy robót. Zaświadczenie nabywcy wierzytelności nie wystarcza.

W skrócie

Wpłacone do urzędu znaczy zapłacone: pieniądze odzyskuje się od fiskusa

  • 15 procent wpłacone do urzęduW tej wysokości wynagrodzenie zapłacone (§ 362 ust. 1 BGB). Pozew o resztę nie ma szans (BGH, VII ZR 97/04).
  • Ponad 15 procent na podstawie decyzji urzęduTakże skutek zapłaty, jeżeli decyzja nie była oczywiście błędna. Rozliczenie tylko z fiskusem (OLG Oldenburg, 2 U 178/22).
  • Obowiązku potrącenia jednoznacznie nie byłoWyjątek: inaczej jest, gdy dla zleceniodawcy było jednoznacznie rozpoznawalne, że obowiązek potrącenia nie istniał.
  • Jeszcze nie wpłacone do urzęduDopóki kwota nie trafiła do urzędu, wykonawca może dochodzić pełnego wynagrodzenia.

Faktoring: zleceniodawcę zwalnia tylko zaświadczenie wykonawcy robót. Zaświadczenie nabywcy wierzytelności nie wystarcza.

Już potrącono? Zaliczenie albo zwrot (§ 48c EStG)

Potrącone kwoty nie przepadają. Urząd zalicza je na niemieckie zobowiązania wykonawcy w ustawowej kolejności: najpierw na potrącany i zgłaszany podatek od wynagrodzeń pracowników (Lohnsteuer), potem na zaliczki na podatek dochodowy, następnie na podatek dochodowy za dany rok (§ 48c ust. 1 EStG). Dla firmy delegującej pracowników na niemieckie budowy zaliczenie na Lohnsteuer bywa realną wartością.

Jeżeli wykonawca nie jest zobowiązany do zgłaszań Lohnsteuer, a roczne opodatkowanie w Niemczech nie wchodzi w grę albo wykonawca uprawdopodobni, że zabezpieczane roszczenia nie powstaną — to typowa sytuacja polskiej firmy bez zakładu podatkowego — pozostaje wniosek o zwrot (§ 48c ust. 2 EStG). Termin jest sztywny: do końca drugiego roku kalendarzowego następującego po roku, w którym zgłoszono potrącenie. Przy zwrocie opartym na umowie o unikaniu podwójnego opodatkowania wykonawca przedkłada dodatkowo zaświadczenie polskiej administracji o rezydencji podatkowej (§ 48d EStG). Kto prześpi termin, traci pieniądze bezpowrotnie — a mowa o 15 procentach wartości kontraktu.

W skrócie

Potrącone nie przepada: zaliczenie albo zwrot

1LohnsteuerNajpierw zaliczenie na podatek od wynagrodzeń pracowników. Dla firmy delegującej pracowników bywa to realną wartością.
2ZaliczkiPotem na zaliczki na podatek dochodowy.
3Podatek rocznyNastępnie na podatek dochodowy za dany rok.§ 48c ust. 1 EStG
4ZwrotTypowa sytuacja polskiej firmy bez zakładu. Przy zwrocie według umowy z certyfikatem rezydencji (§ 48d EStG).§ 48c ust. 2 EStG
Sztywny termin: wniosek o zwrot do końca drugiego roku kalendarzowego po roku zgłoszenia potrącenia. Kto go prześpi, traci 15 procent wartości kontraktu bezpowrotnie.

Urząd odmówił wydania zaświadczenia? Einspruch w miesiąc

Odmowa następuje w formie decyzji z uzasadnieniem (Ablehnungsbescheid). Od decyzji przysługuje sprzeciw (Einspruch, § 347 AO), który trzeba wnieść w terminie miesiąca od doręczenia. Jeżeli urząd go nie uwzględni, pozostaje skarga do sądu finansowego (Finanzgericht). W wielu sprawach szybszym rozwiązaniem niż spór jest jednak uzgodnienie z urzędem zaświadczenia o krótszej ważności albo ograniczonego do konkretnego projektu — takie wyjście przewiduje samo pismo BMF z 19.07.2022 (nb. 34).

Wobec firm zagranicznych urzędy odmawiają najczęściej wtedy, gdy nie można wykluczyć niemieckiego prawa do opodatkowania — zwłaszcza gdy czas trwania kontraktów zbliża się do granicy, po której plac budowy staje się zakładem podatkowym (w umowie polsko-niemieckiej dwanaście miesięcy), gdy kilka budów może podlegać zsumowaniu albo gdy firma ma w Niemczech biuro lub stałego przedstawiciela. Tym ważniejsze są uporządkowane dokumenty i kompletne odpowiedzi na pytania urzędu.

W skrócie

Odmowa: znać powody, zareagować w ciągu miesiąca

Typowe powody odmowy
  • Czas trwania kontraktów zbliża się do granicy, po której budowa staje się zakładem (umowa polsko-niemiecka: dwanaście miesięcy)
  • Kilka budów może podlegać zsumowaniu
  • Biuro lub stały przedstawiciel w Niemczech
Co zrobić
  • Sprzeciw (Einspruch) w terminie miesiąca od doręczenia (§ 347 AO)
  • Jeżeli urząd go nie uwzględni: skarga do Finanzgericht
  • Często szybciej: zaświadczenie krótsze albo projektowe (BMF, nb. 34)

Zapobieganie: uporządkowane dokumenty i kompletne odpowiedzi na pytania urzędu.

Checklista

Freistellungsbescheinigung bez potknięć

Wystąp o zaświadczenie przed pierwszym kontraktem w Niemczech, nie po pierwszej fakturze. Ustal właściwy urząd wg pierwszej litery nazwy firmy: A–G Hameln-Holzminden, H–Ł Oranienburg, M–R Cottbus, S–Ż Nördlingen. Przygotuj certyfikat polskiej rezydencji podatkowej — pełnomocnika do doręczeń w Niemczech firma z UE nie musi ustanawiać. Odpowiadaj na pytania urzędu kompletnie i w terminie, bo brak współdziałania to typowy powód odmowy. Pilnuj terminu ważności, a wniosek o Folgebescheinigung złóż nawet sześć miesięcy przed upływem. Przekaż każdemu zleceniodawcy kopię zaświadczenia przed pierwszą płatnością, a przy zaświadczeniu projektowym oryginał. Żądaj zaświadczeń od własnych podwykonawców i weryfikuj je w portalu EIBE, inaczej potrącaj 15 procent. Po potrąceniu pilnuj terminu wniosku o zwrot: koniec drugiego roku po roku zgłoszenia potrącenia.

Najczęstsze pytania

Co to jest Freistellungsbescheinigung?
To zaświadczenie niemieckiego urzędu skarbowego (§ 48b EStG), które zwalnia płatności za roboty budowlane z potrącenia 15 procent (Bauabzugsteuer). Wykonawca przedkłada je zleceniodawcy, a ten wypłaca faktury w pełnej wysokości.

Czy polsko-niemiecka umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania chroni przed potrąceniem?
Nie. § 48d EStG nakazuje potrącenie niezależnie od umowy. Umowa ma znaczenie dopiero przy zwrocie potrąconych kwot.

Jak długo ważne jest zaświadczenie?
Urząd wydaje je na czas określony, w praktyce najdłużej na trzy lata, albo na konkretny projekt budowlany. O kolejne zaświadczenie (Folgebescheinigung) można wystąpić już sześć miesięcy przed upływem terminu.

Który urząd skarbowy jest właściwy dla polskiej firmy?
Decyduje pierwsza litera nazwiska lub nazwy: A–G Finanzamt Hameln-Holzminden, H–Ł Finanzamt Oranienburg, M–R Finanzamt Cottbus, S–Ż Finanzamt Nördlingen.

Zleceniodawca potrącił mi 15 procent. Co teraz?
Kwota podlega zaliczeniu na niemieckie podatki albo zwrotowi na wniosek (§ 48c EStG). Wniosek o zwrot trzeba złożyć do końca drugiego roku kalendarzowego po roku, w którym zgłoszono potrącenie.

Zleceniodawca potrącił 15 procent i wpłacił je do urzędu. Czy mogę go pozwać o resztę wynagrodzenia?
Nie. Wpłata do urzędu skarbowego wykonuje w tej wysokości zobowiązanie do zapłaty wynagrodzenia (BGH, wyrok z 12.05.2005, VII ZR 97/04). Potrącone kwoty odzyskuje się od fiskusa w drodze zaliczenia albo zwrotu (§ 48c EStG).

Urząd skarbowy odmówił wydania zaświadczenia. Co mogę zrobić?
Od decyzji odmownej przysługuje sprzeciw (Einspruch) w terminie miesiąca, a następnie skarga do sądu finansowego. Często do celu prowadzi też wniosek o zaświadczenie ograniczone do konkretnego projektu albo o krótszej ważności.

Czy muszę żądać zaświadczenia od polskiego podwykonawcy?
Tak. Jako zleceniodawca robót budowlanych sam podlegasz obowiązkowi potrącenia. Bez ważnego zaświadczenia podwykonawcy musisz potrącić 15 procent, inaczej odpowiadasz za cudzy podatek.

Podstawa: §§ 48, 48a, 48b, 48c i 48d EStG, § 20a i § 21 AO oraz § 1 ust. 1 nr 20 UStZustV. Orzecznictwo: BGH, wyrok z 12.05.2005, VII ZR 97/04, oraz OLG Oldenburg, wyrok z 28.03.2023, 2 U 178/22 (prawomocny). Praktyka administracji: pismo BMF z 19.07.2022 (BStBl I s. 1229) i Merkblatt BZSt o potrąceniu przy robotach budowlanych (stan: kwiecień 2025). Stan prawny: lipiec 2026. Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady prawnej w konkretnej sprawie.

Urząd odmówił zaświadczenia albo zleceniodawca potrącił Ci 15 procent?Prześlij decyzję urzędu, umowę i rozliczenia — ocenimy, czy w grę wchodzi Einspruch, zwrot z § 48c EStG albo pełne wynagrodzenie. Po polsku i po niemiecku.Opisz swoją sprawę →
dr Artur Barczewski – autor artykułu
dr Artur Barczewski
niedergelassener europäischer Rechtsanwalt / Radca prawny

Autor artykułu. Prowadzi spory budowlane polskich firm w całych Niemczech. Poznaj sylwetkę →

Kontakt

Twoja sytuacja wygląda podobnie?

Każda sprawa ma swoje szczegóły, które zmieniają wynik. Opisz swoją — otrzymasz konkretną odpowiedź i wycenę.

☎ Zadzwoń Opisz sprawę