Zgłoszenie do administracji celnej, zaświadczenia A1, niemiecka płaca minimalna i stawki branżowe, składki SOKA-BAU, ewidencja czasu pracy i dokumenty po niemiecku – obowiązków jest więcej, niż podpowiada rutyna. Sprawdzamy delegowanie przed wyjazdem, odpowiadamy na kontrole i wezwania, prowadzimy spory z urzędami, SOKA-BAU i kontrahentami. W pełni po polsku, w całych Niemczech.
Od kilkuosobowych ekip montażowych po podwykonawców dużych kontraktów – schemat jest podobny: praca w Niemczech trwa, a problem zaczyna się od jednego pisma.
Funkcjonariusze żądają zgłoszenia, ewidencji czasu pracy, dokumentów płacowych i A1 – na miejscu, po niemiecku. Potem przychodzi wezwanie do wyjaśnień (Anhörung) z listą zarzutów.
Kasa urlopowa budownictwa nalicza składki za miesiące pracy w Niemczech, często wstecz i za wszystkich pracowników. Spór dotyczy tego, czy firma w ogóle podlega układowi.
Niemiecki kontrahent odpowiada za płacę minimalną w łańcuchu podwykonawców jak poręczyciel – dlatego domaga się potwierdzeń, wstrzymuje płatności albo potrąca „na wszelki wypadek”.
Kara pieniężna przychodzi pocztą, termin na sprzeciw biegnie od doręczenia i wynosi dwa tygodnie. Bez reakcji decyzja staje się wykonalna.
Gdy pracownicy pracują w Niemczech niemal na stałe, urzędy pytają, czy to jeszcze delegowanie, czy już zatrudnienie objęte niemieckimi składkami. Stawką są lata składek.
Kary umowne za każdy dzień opóźnienia, kaucje, klauzule o obowiązkach z AEntG przerzucone w całości na podwykonawcę – widoczne dopiero, gdy pojawia się spór.
Poniższe punkty wynikają wprost z niemieckiej ustawy o delegowaniu (Arbeitnehmer-Entsendegesetz, AEntG) i ustawy o płacy minimalnej (Mindestlohngesetz, MiLoG). Sprawdzamy je dokument po dokumencie.
Pracodawca z siedzibą za granicą składa przed każdą usługą pisemne zgłoszenie po niemiecku do właściwego organu administracji celnej (dziś: Meldeportal-Mindestlohn). Zgłoszenie obejmuje m.in. dane pracowników, początek i przewidywany czas pracy, miejsce (przy budowach – budowę), miejsce przechowywania dokumentów w Niemczech oraz pełnomocnika do doręczeń w Niemczech (§ 18 ust. 1 AEntG, § 16 ust. 1 MiLoG).
Osoba z adresem w Niemczech, na który urzędy doręczają pisma. To ona pierwsza dowiaduje się o kontroli i o terminach – jej wybór decyduje o tym, czy termin nie przepadnie (§ 18 ust. 1 pkt 5 AEntG).
Początek, koniec i długość dziennego czasu pracy każdego pracownika trzeba zapisać najpóźniej do końca siódmego dnia po dniu pracy i przechowywać co najmniej dwa lata (§ 19 ust. 1 AEntG, § 17 ust. 1 MiLoG).
Dokumenty potrzebne do kontroli warunków zatrudnienia muszą być dostępne w Niemczech przez cały czas pracy, a według MiLoG – w języku niemieckim (§ 19 ust. 2 AEntG, § 17 ust. 2 MiLoG).
Do delegowanych stosuje się bezwzględnie niemieckie przepisy o wynagrodzeniu wraz z dodatkami za nadgodziny, o płatnym urlopie minimalnym, maksymalnym czasie pracy i odpoczynku, BHP i zakwaterowaniu (§ 2 ust. 1 AEntG). Ustawowa płaca minimalna od 1 stycznia 2026 r. wynosi 13,90 € brutto za godzinę, od 1 stycznia 2027 r. – 14,60 € (§ 1 ust. 2 MiLoG w zw. z § 1 Piątego rozporządzenia o dostosowaniu wysokości płacy minimalnej), płatna najpóźniej ostatniego dnia bankowego następnego miesiąca (§ 2 ust. 1 MiLoG).
Firmy objęte układem uznanym za powszechnie obowiązujący muszą zapewnić warunki z układu dla miejsca pracy i płacić składki do wspólnej instytucji stron układu – w budownictwie jest nią SOKA-BAU (§ 8 ust. 1 AEntG). To źródło większości sporów o składki wstecz.
Nieudzielenie warunków z układu powszechnie obowiązującego albo niezapłacenie składek może być ukarane grzywną do 500 000 €, brak zgłoszenia, ewidencji lub dokumentów – do 30 000 € (§ 23 ust. 3 AEntG, analogicznie § 21 ust. 3 MiLoG).
Przedsiębiorca, który zleca prace innemu przedsiębiorcy, odpowiada za wypłatę minimalnego wynagrodzenia netto pracownikom podwykonawcy i za składki do wspólnej instytucji jak poręczyciel, który zrzekł się zarzutu uprzedniego pozwania (§ 14 AEntG, § 13 MiLoG). Dlatego niemieccy kontrahenci tak skrupulatnie żądają dokumentów.
Od doręczenia decyzji o karze (Bußgeldbescheid) biegnie dwutygodniowy termin na sprzeciw (Einspruch) do organu, który ją wydał (§ 67 ust. 1 OWiG). Sprzeciw można ograniczyć do wybranych punktów.
Przegląd zgłoszeń, umów o pracę, ewidencji i rozliczeń przed wyjazdem ekipy pozwala usunąć braki, zanim zrobi to kontrola. Wycenę poznasz przed zleceniem.
Sprawdzamy zgłoszenie, A1, umowy o pracę i stawki, ewidencję czasu pracy, dokumenty do okazania na budowie i pełnomocnika do doręczeń. Dostajesz listę braków i wzory uzupełnień.
Odpowiadamy na wezwanie do wyjaśnień, kompletujemy dokumenty, składamy sprzeciw od Bußgeldbescheid i reprezentujemy firmę przed organem i sądem.
Analizujemy, czy firma podlega układowi budowlanemu i w jakim zakresie, weryfikujemy naliczenia i prowadzimy korespondencję oraz proces z kasą.
Negocjujemy klauzule o karach umownych, kaucjach, rozliczeniach i odpowiedzialności z AEntG, żeby ryzyko nie spadało w całości na podwykonawcę.
Obowiązek zgłoszenia według MiLoG dotyczy branż wymienionych w § 2a ustawy o zwalczaniu pracy nielegalnej (m.in. budownictwo, gastronomia, transport, sprzątanie budynków, montaż targowy), a według AEntG – branż, w których obowiązują warunki kontrolowane przez administrację celną (§ 16 ust. 1 MiLoG, § 18 ust. 1 AEntG). Sprawdzamy to dla konkretnej działalności.
Zaświadczenie A1 z ZUS potwierdza, że pracownik pozostaje w polskim systemie ubezpieczeń społecznych. Bez niego niemiecka kontrola zakłada obowiązek składkowy w Niemczech. Wniosek składa firma przed wyjazdem, a dokument powinien być dostępny do okazania na miejscu.
Tak. MiLoG wymaga, by dokumenty potrzebne do kontroli były przechowywane w Niemczech w języku niemieckim przez cały czas zatrudnienia w Niemczech, nie dłużej niż dwa lata (§ 17 ust. 2 MiLoG). Dotyczy to zwłaszcza umów, ewidencji czasu pracy i potwierdzeń wypłat.
Co najmniej ustawową płacę minimalną (13,90 € brutto za godzinę od 1 stycznia 2026 r.), a w branżach z układem powszechnie obowiązującym – stawkę układową dla miejsca pracy, jeśli jest wyższa. Do tego niemieckie zasady dotyczące nadgodzin, urlopu i czasu pracy (§ 2 ust. 1 i § 8 ust. 1 AEntG, § 20 MiLoG).
Zapisać datę doręczenia i w ciągu dwóch tygodni złożyć sprzeciw na piśmie do organu, który wydał decyzję (§ 67 ust. 1 OWiG). Prześlij nam decyzję od razu – przygotujemy sprzeciw i uzasadnienie.
Składki do kasy urlopowej płacą pracodawcy objęci układem budowlanym uznanym za powszechnie obowiązujący (§ 8 ust. 1 AEntG). O tym, czy firma podlega układowi, decyduje rodzaj przeważająco wykonywanych prac, nie wpis w polskim rejestrze. Weryfikujemy to na podstawie umów i zakresu robót.
Napisz krótko, ilu pracowników delegujesz, dokąd i na jak długo, oraz co przyszło z urzędu lub od kontrahenta. Sprawdzimy dokumenty i terminy. Wycenę poznasz przed zleceniem.
Aktualnie wyświetlana jest treść zastępcza z Instagram. Aby uzyskać dostęp do rzeczywistej treści, kliknij poniższy przycisk. Pamiętaj, że spowoduje to udostępnienie danych zewnętrznym operatorom.
Więcej informacjiAktualnie wyświetlana jest treść zastępcza z Google Maps. Aby uzyskać dostęp do rzeczywistej treści, kliknij poniższy przycisk. Pamiętaj, że spowoduje to udostępnienie danych zewnętrznym operatorom.
Więcej informacjiAktualnie wyświetlana jest treść zastępcza z Google Maps. Aby uzyskać dostęp do rzeczywistej treści, kliknij poniższy przycisk. Pamiętaj, że spowoduje to udostępnienie danych zewnętrznym operatorom.
Więcej informacjiAktualnie wyświetlana jest treść zastępcza z Vimeo. Aby uzyskać dostęp do rzeczywistej treści, kliknij poniższy przycisk. Pamiętaj, że spowoduje to udostępnienie danych zewnętrznym operatorom.
Więcej informacjiAktualnie wyświetlana jest treść zastępcza z YouTube. Aby uzyskać dostęp do rzeczywistej treści, kliknij poniższy przycisk. Pamiętaj, że spowoduje to udostępnienie danych zewnętrznym operatorom.
Więcej informacjiAktualnie wyświetlana jest treść zastępcza z Instagram. Aby uzyskać dostęp do rzeczywistej treści, kliknij poniższy przycisk. Pamiętaj, że spowoduje to udostępnienie danych zewnętrznym operatorom.
Więcej informacji