{"id":5239,"date":"2026-09-13T12:40:35","date_gmt":"2026-09-13T10:40:35","guid":{"rendered":"https:\/\/bwlaw.de\/roboty-dodatkowe-vob-b\/"},"modified":"2026-09-13T12:40:35","modified_gmt":"2026-09-13T10:40:35","slug":"roboty-dodatkowe-vob-b","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/bwlaw.de\/pl\/roboty-dodatkowe-vob-b\/","title":{"rendered":"Roboty dodatkowe i VOB\/B w Niemczech \u2013 Nachtr\u00e4ge dla firm budowlanych"},"content":{"rendered":"\n<div id=\"progress\" aria-hidden=\"true\"><\/div>\r\n\r\n<script type=\"application\/ld+json\">\r\n{\r\n  \"@context\": \"https:\/\/schema.org\",\r\n  \"@type\": \"BreadcrumbList\",\r\n  \"itemListElement\": [\r\n    { \"@type\": \"ListItem\", \"position\": 1, \"name\": \"Strona g\u0142\u00f3wna\", \"item\": \"https:\/\/bwlaw.de\/pl\/\" },\r\n    { \"@type\": \"ListItem\", \"position\": 2, \"name\": \"Firmy budowlane\", \"item\": \"https:\/\/bwlaw.de\/pl\/specjalizacje\/prawo-budowlane\/\" },\r\n    { \"@type\": \"ListItem\", \"position\": 3, \"name\": \"Roboty dodatkowe i VOB\/B\", \"item\": \"https:\/\/bwlaw.de\/pl\/roboty-dodatkowe-vob-b\/\" }\r\n  ]\r\n}\r\n<\/script>\r\n<script type=\"application\/ld+json\">\r\n{\r\n  \"@context\": \"https:\/\/schema.org\",\r\n  \"@type\": \"Service\",\r\n  \"serviceType\": \"Roboty dodatkowe (Nachtr\u00e4ge), VOB\/B i rozliczenia um\u00f3w budowlanych w Niemczech\",\r\n  \"provider\": { \"@type\": \"LegalService\", \"name\": \"BWLAW \u2013 Kanzlei Dr. Barczewski & Dr. Wr\u00f3blewska GbR\", \"url\": \"https:\/\/bwlaw.de\/pl\/\", \"telephone\": \"+49 335 553 10969\" },\r\n  \"areaServed\": { \"@type\": \"Country\", \"name\": \"Niemcy\" },\r\n  \"availableLanguage\": [\"pl\", \"de\", \"en\"],\r\n  \"url\": \"https:\/\/bwlaw.de\/pl\/roboty-dodatkowe-vob-b\/\"\r\n}\r\n<\/script>\r\n\r\n<header>\r\n  <div class=\"wrap\">\r\n    <a href=\"https:\/\/bwlaw.de\/pl\/\" class=\"brand\" aria-label=\"BWLAW \u2013 strona g\u0142\u00f3wna\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/bwlaw.de\/wp-content\/themes\/bwlaw-child-1\/assets\/img\/logo-bw.png\" alt=\"BWLAW \u2013 kancelaria prawna w Niemczech\" width=\"42\" height=\"28\"><\/a>\r\n    <nav aria-label=\"Nawigacja g\u0142\u00f3wna\">\r\n      <a href=\"https:\/\/bwlaw.de\/pl\/specjalizacje\/prawo-budowlane\/\" class=\"active\">Firmy budowlane<\/a>\r\n      <a href=\"https:\/\/bwlaw.de\/pl\/specjalizacje\/windykacja\/\">Windykacja<\/a>\r\n      <a href=\"https:\/\/bwlaw.de\/pl\/specjalizacje\/prawo-spolek\/\">Obs\u0142uga firm i sp\u00f3\u0142ki<\/a>\r\n      <a href=\"https:\/\/bwlaw.de\/pl\/specjalizacje\/prawo-pracy\/\">Prawo pracy<\/a>\r\n      <a href=\"https:\/\/bwlaw.de\/pl\/wadliwy-samochod-z-niemiec\/\">Samochody<\/a>\r\n      <a href=\"https:\/\/bwlaw.de\/pl\/baza-wiedzy\/\">Baza wiedzy<\/a>\r\n      <a href=\"https:\/\/bwlaw.de\/pl\/#zespol\">Zesp\u00f3\u0142<\/a>\r\n    <\/nav>\r\n    <a href=\"#kontakt\" class=\"btn\">Kontakt z radc\u0105 prawnym <span class=\"arr\">\u2192<\/span><\/a>\r\n    <button class=\"burger\" aria-label=\"Menu\">\u2630<\/button>\r\n  <\/div>\r\n<\/header>\r\n\r\n<!-- HERO -->\r\n<section class=\"shero\">\r\n  <div class=\"glow\"><\/div>\r\n  <div class=\"wrap\">\r\n    <div>\r\n      <nav class=\"crumbs\" aria-label=\"Okruszki\"><a href=\"https:\/\/bwlaw.de\/pl\/\">Strona g\u0142\u00f3wna<\/a><span>\/<\/span><a href=\"https:\/\/bwlaw.de\/pl\/specjalizacje\/prawo-budowlane\/\">Firmy budowlane<\/a><span>\/<\/span><b>Roboty dodatkowe i VOB\/B<\/b><\/nav>\r\n      <span class=\"eyebrow\">Roboty dodatkowe \u00b7 VOB\/B \u00b7 rozliczenia budowy<\/span>\r\n      <h1>Roboty dodatkowe i VOB\/B w Niemczech. <em>Zmiana zakresu to nowa cena, nie przys\u0142uga.<\/em><\/h1>\r\n      <p class=\"lead\">Zamawiaj\u0105cy zmienia projekt, dok\u0142ada prace albo przesuwa terminy, a przy fakturze ko\u0144cowej twierdzi, \u017ce wszystko mie\u015bci\u0142o si\u0119 w rycza\u0142cie? Pomagamy polskim wykonawcom i podwykonawcom w Niemczech zapowiedzie\u0107, wyceni\u0107 i dochodzi\u0107 wynagrodzenia za roboty dodatkowe (Nachtr\u00e4ge) z um\u00f3w opartych na VOB\/B i BGB \u2013 od pierwszego pisma na budowie po proces. Po polsku, w ca\u0142ych Niemczech.<\/p>\r\n      <div class=\"cta-row\">\r\n        <a href=\"#kontakt\" class=\"btn\">Prze\u015blij umow\u0119 i Nachtrag do analizy <span class=\"arr\">\u2192<\/span><\/a>\r\n        <a href=\"tel:+4933555310969\" class=\"btn ghost\" style=\"border-color:rgba(255,255,255,.5);color:#fff\">\u260e +49 335 553 10969<\/a>\r\n      <\/div>\r\n      <div class=\"badges\">\r\n        <span class=\"badge\">Nachtrag \u00b7 \u00a7 2 VOB\/B<\/span>\r\n        <span class=\"badge\">Rycza\u0142t \u00b7 Pauschalpreis<\/span>\r\n        <span class=\"badge\">Schlussrechnung \u00b7 Schlusszahlung<\/span>\r\n        <span class=\"badge\">Behinderung \u00b7 przestoje<\/span>\r\n      <\/div>\r\n    <\/div>\r\n    <div class=\"ph rv\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/bwlaw.de\/wp-content\/themes\/bwlaw-child-1\/assets\/img\/rozmowa-klient.webp\" alt=\"Radca prawny omawia z polsk\u0105 firm\u0105 budowlan\u0105 umow\u0119 VOB\/B i roboty dodatkowe\" width=\"1200\" height=\"800\" fetchpriority=\"high\" style=\"object-position:left center\"><\/div>\r\n  <\/div>\r\n<\/section>\r\n\r\n<!-- TYPOWE SYTUACJE -->\r\n<section class=\"sec\">\r\n  <div class=\"wrap\">\r\n    <div class=\"sec-head rv\">\r\n      <span class=\"eyebrow\">Znasz to z w\u0142asnej budowy?<\/span>\r\n      <h2>Spory o roboty dodatkowe, z kt\u00f3rymi przychodz\u0105 do nas firmy<\/h2>\r\n      <p>Schemat jest zwykle ten sam: prace wykonano, bo budowa musia\u0142a i\u015b\u0107 dalej, a sp\u00f3r o cen\u0119 zaczyna si\u0119 dopiero przy rozliczeniu.<\/p>\r\n    <\/div>\r\n    <div class=\"probs rv d1\">\r\n      <div class=\"prob\"><span class=\"no\">01<\/span><b>\u201eTo by\u0142o w zakresie umowy\u201d<\/b><p>Zamawiaj\u0105cy odrzuca Nachtrag, bo jego zdaniem prace mie\u015bci\u0142y si\u0119 w opisie przedmiotu zam\u00f3wienia (Leistungsverzeichnis). Rozstrzyga wyk\u0142adnia umowy, plan\u00f3w i opisu rob\u00f3t, a nie to, kto pierwszy napisze \u201ew zakresie\u201d.<\/p><\/div>\r\n      <div class=\"prob\"><span class=\"no\">02<\/span><b>Rycza\u0142t, a prac przyby\u0142o<\/b><p>Umowa rycza\u0142towa (Pauschalpreisvertrag) nie zamyka drogi do dop\u0142aty. Inaczej ocenia si\u0119 zmiany zlecone przez zamawiaj\u0105cego, a inaczej same odchylenia ilo\u015bci bez \u017cadnego polecenia.<\/p><\/div>\r\n      <div class=\"prob\"><span class=\"no\">03<\/span><b>Polecenie ustne na budowie<\/b><p>Kierownik budowy zamawiaj\u0105cego ka\u017ce \u201ezrobi\u0107 jeszcze to\u201d, bez oferty i bez podpisu. P\u00f3\u017aniej liczy si\u0119, kto wyda\u0142 polecenie, czy m\u00f3g\u0142 dzia\u0142a\u0107 za zamawiaj\u0105cego i co udokumentowano.<\/p><\/div>\r\n      <div class=\"prob\"><span class=\"no\">04<\/span><b>Przestoje i przesuni\u0119te terminy<\/b><p>Brak plan\u00f3w, sp\u00f3\u017anieni poprzednicy (Vorunternehmer), zmieniona kolejno\u015b\u0107 rob\u00f3t. Ekipa stoi, koszty rosn\u0105, a zamawiaj\u0105cy zapowiada kar\u0119 umown\u0105 za op\u00f3\u017anienie.<\/p><\/div>\r\n      <div class=\"prob\"><span class=\"no\">05<\/span><b>Pismo o zap\u0142acie ko\u0144cowej<\/b><p>Zamawiaj\u0105cy p\u0142aci mniej, ni\u017c wynika z faktury ko\u0144cowej, i informuje, \u017ce to zap\u0142ata ko\u0144cowa (Schlusszahlung). Przy umowie z VOB\/B od tego pisma biegn\u0105 kr\u00f3tkie terminy na zastrze\u017cenie.<\/p><\/div>\r\n      <div class=\"prob\"><span class=\"no\">06<\/span><b>Zatrzymana kaucja (Sicherheitseinbehalt)<\/b><p>Zamawiaj\u0105cy potr\u0105ca procent z ka\u017cdej faktury i latami go nie oddaje. Tymczasem zabezpieczenie nale\u017cy si\u0119 tylko wtedy, gdy je um\u00f3wiono (\u00a7 17 ust. 1 nr 1 VOB\/B).<\/p><\/div>\r\n    <\/div>\r\n  <\/div>\r\n<\/section>\r\n\r\n<!-- MAPA ROSZCZE\u0143 -->\r\n<section class=\"sec alt\" id=\"podstawy\">\r\n  <div class=\"wrap\">\r\n    <div class=\"sec-head rv\">\r\n      <span class=\"eyebrow\">Mapa roszcze\u0144<\/span>\r\n      <h2>Kt\u00f3ry przepis pasuje do Twojego Nachtragu?<\/h2>\r\n      <p>O tym, czy dop\u0142ata si\u0119 nale\u017cy i w jakiej wysoko\u015bci, decyduje najpierw to, co faktycznie sta\u0142o si\u0119 na budowie. VOB\/B rozr\u00f3\u017cnia kilka sytuacji, a ka\u017cda ma inne przes\u0142anki.<\/p>\r\n    <\/div>\r\n    <div class=\"probs rv d1\">\r\n      <div class=\"prob\"><span class=\"no\">A<\/span><b>Zmiana projektu lub inne polecenie<\/b><p>Je\u017celi zmiana projektu albo inne polecenie zamawiaj\u0105cego zmienia podstawy ceny \u015bwiadczenia przewidzianego w umowie, strony ustalaj\u0105 now\u0105 cen\u0119 z uwzgl\u0119dnieniem koszt\u00f3w wi\u0119kszych lub mniejszych, w miar\u0119 mo\u017cliwo\u015bci przed wykonaniem (\u00a7 2 ust. 5 VOB\/B). Prawo do zmiany projektu przys\u0142uguje zamawiaj\u0105cemu (\u00a7 1 ust. 3 VOB\/B).<\/p><\/div>\r\n      <div class=\"prob\"><span class=\"no\">B<\/span><b>\u015awiadczenie, kt\u00f3rego umowa nie przewidywa\u0142a<\/b><p>Za \u017c\u0105dane \u015bwiadczenie dodatkowe wykonawcy nale\u017cy si\u0119 szczeg\u00f3lne wynagrodzenie, ale roszczenie trzeba zapowiedzie\u0107 zamawiaj\u0105cemu przed rozpocz\u0119ciem prac (\u00a7 2 ust. 6 nr 1 VOB\/B). Prac niezb\u0119dnych do wykonania umowy wykonawca co do zasady nie mo\u017ce odm\u00f3wi\u0107, chyba \u017ce jego firma nie jest do nich przygotowana (\u00a7 1 ust. 4 zd. 1 VOB\/B).<\/p><\/div>\r\n      <div class=\"prob\"><span class=\"no\">C<\/span><b>Wi\u0119cej ilo\u015bci przy cenach jednostkowych<\/b><p>W umowie obmiarowej (Einheitspreisvertrag) odchylenie ilo\u015bci do 10% nie zmienia ceny jednostkowej. Dla nadwy\u017cki ponad 10% na \u017c\u0105danie ustala si\u0119 now\u0105 cen\u0119 (\u00a7 2 ust. 3 nr 1 i 2 VOB\/B). Wed\u0142ug BGH decyduj\u0105 wtedy rzeczywi\u015bcie niezb\u0119dne koszty z odpowiednimi narzutami, o ile strony nie um\u00f3wi\u0142y innej metody (wyrok z 8.08.2019 \u2013 VII ZR 34\/18, BGHZ 223, 45).<\/p><\/div>\r\n      <div class=\"prob\"><span class=\"no\">D<\/span><b>Wynagrodzenie rycza\u0142towe<\/b><p>Kwota rycza\u0142tu co do zasady si\u0119 nie zmienia. Zmiany zlecone przez zamawiaj\u0105cego podlegaj\u0105 jednak regu\u0142om \u00a7 2 ust. 4, 5 i 6 VOB\/B tak\u017ce przy rycza\u0142cie (\u00a7 2 ust. 7 nr 2 VOB\/B). Bez polecenia dop\u0142ata wchodzi w gr\u0119, gdy wykonane \u015bwiadczenie odbiega od um\u00f3wionego tak znacznie, \u017ce trzymanie si\u0119 rycza\u0142tu nie jest do przyj\u0119cia (\u00a7 2 ust. 7 nr 1 zd. 2 VOB\/B w zw. z \u00a7 313 BGB). Sztywnego progu procentowego BGH nie wyznacza (wyrok z 30.06.2011 \u2013 VII ZR 13\/10, BGHZ 190, 212).<\/p><\/div>\r\n      <div class=\"prob\"><span class=\"no\">E<\/span><b>Prace wykonane bez zlecenia<\/b><p>\u015awiadczenia wykonane bez zlecenia albo z samowolnym odst\u0105pieniem od niego co do zasady nie s\u0105 wynagradzane (\u00a7 2 ust. 8 nr 1 VOB\/B). Wynagrodzenie nale\u017cy si\u0119 jednak, gdy zamawiaj\u0105cy je p\u00f3\u017aniej uzna albo gdy by\u0142y niezb\u0119dne do wykonania umowy, odpowiada\u0142y jego domniemanej woli i zosta\u0142y mu niezw\u0142ocznie zg\u0142oszone (\u00a7 2 ust. 8 nr 2 VOB\/B).<\/p><\/div>\r\n      <div class=\"prob\"><span class=\"no\">F<\/span><b>Umowa bez VOB\/B<\/b><p>Przy umowie o roboty budowlane opartej wy\u0142\u0105cznie na BGB strony najpierw d\u0105\u017c\u0105 do porozumienia, a wykonawca sk\u0142ada ofert\u0119 dop\u0142aty (\u00a7 650b ust. 1 BGB). Bez porozumienia w ci\u0105gu 30 dni od dor\u0119czenia \u017c\u0105dania zmiany zamawiaj\u0105cy mo\u017ce j\u0105 zarz\u0105dzi\u0107 w formie tekstowej (\u00a7 650b ust. 2 BGB). Dop\u0142at\u0119 liczy si\u0119 wed\u0142ug rzeczywi\u015bcie niezb\u0119dnych koszt\u00f3w z narzutami na koszty og\u00f3lne, ryzyko i zysk albo wed\u0142ug kalkulacji z\u0142o\u017conej w depozycie zgodnie z umow\u0105 (Urkalkulation, \u00a7 650c ust. 1 i 2 BGB).<\/p><\/div>\r\n    <\/div>\r\n    <div class=\"hl rv\">\r\n      <span class=\"eyebrow\">Zanim ekipa zacznie<\/span>\r\n      <h3>Zapowied\u017a wynagrodzenia to najta\u0144szy dokument na budowie<\/h3>\r\n      <p>\u00a7 2 ust. 6 nr 1 zd. 2 VOB\/B stanowi, \u017ce roszczenie o wynagrodzenie za \u015bwiadczenie dodatkowe trzeba zapowiedzie\u0107 przed rozpocz\u0119ciem prac. Przepis nie wymaga formy pisemnej, ale bez e-maila albo pisma trudno p\u00f3\u017aniej wykaza\u0107, \u017ce zapowied\u017a by\u0142a. Jej brak nie przekre\u015bla wszystkiego: BGH przyznawa\u0142 wynagrodzenie m.in. wtedy, gdy strony od pocz\u0105tku zak\u0142ada\u0142y odp\u0142atno\u015b\u0107, albo gdy zamawiaj\u0105cy w danych okoliczno\u015bciach nie m\u00f3g\u0142 mie\u0107 co do niej w\u0105tpliwo\u015bci (wyrok z 23.05.1996 \u2013 VII ZR 245\/94, BGHZ 133, 44). Na wyj\u0105tki lepiej nie liczy\u0107. Zg\u0142oszenie zastrze\u017ce\u0144 do projektu (Bedenkenanmeldung, \u00a7 4 ust. 3 VOB\/B) i zapowied\u017a wynagrodzenia to przy tym dwa r\u00f3\u017cne pisma o r\u00f3\u017cnych skutkach.<\/p>\r\n    <\/div>\r\n    <div class=\"mini-cta rv\"><b>Masz polecenie zmiany, a prace jeszcze nie ruszy\u0142y?<\/b><span style=\"color:var(--ink-soft);font-size:.92rem\">Prze\u015blij je razem z umow\u0105. Przygotujemy po niemiecku zapowied\u017a i ofert\u0119 Nachtragu, zanim ekipa wejdzie na front rob\u00f3t.<\/span><a href=\"#kontakt\" class=\"btn\">Prze\u015blij do analizy <span class=\"arr\">\u2192<\/span><\/a><\/div>\r\n    <div class=\"chips rv\">\r\n      <a href=\"https:\/\/bwlaw.de\/pl\/baza-wiedzy\/vob-b-po-polsku\/\">Przewodnik VOB\/B po polsku \u2192<\/a>\r\n      <a href=\"https:\/\/bwlaw.de\/pl\/baza-wiedzy\/roboty-dodatkowe-nachtrag-w-niemczech\/\">Jak wyceni\u0107 roboty dodatkowe \u2192<\/a>\r\n      <a href=\"https:\/\/bwlaw.de\/pl\/baza-wiedzy\/bedenkenanmeldung\/\">Bedenkenanmeldung \u2192<\/a>\r\n    <\/div>\r\n  <\/div>\r\n<\/section>\r\n\r\n<!-- PIENI\u0104DZE W TRAKCIE BUDOWY -->\r\n<section class=\"sec\" id=\"w-trakcie-budowy\">\r\n  <div class=\"wrap\">\r\n    <div class=\"sec-head rv\">\r\n      <span class=\"eyebrow\">Pieni\u0105dze w trakcie budowy<\/span>\r\n      <h2>Jak nie kredytowa\u0107 zamawiaj\u0105cego, gdy sp\u00f3r o cen\u0119 trwa<\/h2>\r\n      <p>Sp\u00f3r o wysoko\u015b\u0107 Nachtragu potrafi trwa\u0107 d\u0142u\u017cej ni\u017c sama budowa. Niemieckie prawo daje wykonawcy narz\u0119dzia, kt\u00f3re dzia\u0142aj\u0105 przed wyrokiem, pod warunkiem \u017ce wcze\u015bniej z\u0142o\u017cono konkretn\u0105 ofert\u0119.<\/p>\r\n    <\/div>\r\n    <div class=\"steps rv d1\">\r\n      <div class=\"stp\"><div><b>80% oferowanej dop\u0142aty w fakturach cz\u0119\u015bciowych<\/b><p>Gdy strony nie porozumia\u0142y si\u0119 co do wysoko\u015bci dop\u0142aty, wykonawca mo\u017ce w p\u0142atno\u015bciach cz\u0119\u015bciowych uj\u0105\u0107 80% dop\u0142aty wskazanej w ofercie z\u0142o\u017conej na podstawie \u00a7 650b ust. 1 zd. 2 BGB. Je\u017celi ostatecznie nale\u017ca\u0142o si\u0119 mniej, nadwy\u017ck\u0119 zwraca si\u0119 z odsetkami (\u00a7 650c ust. 3 BGB).<\/p><\/div><\/div>\r\n      <div class=\"stp\"><div><b>Tryb pilny przed s\u0105dem<\/b><p>W sporach o zarz\u0105dzenie zmiany i o wysoko\u015b\u0107 dop\u0142aty po rozpocz\u0119ciu budowy zarz\u0105dzenie tymczasowe (einstweilige Verf\u00fcgung) nie wymaga uprawdopodobnienia pilno\u015bci (\u00a7 650d BGB). OLG Celle zastosowa\u0142 \u00a7 650c ust. 3 i \u00a7 650d BGB tak\u017ce do umowy z VOB\/B, ale og\u00f3lnikowe wyliczenia dop\u0142aty uzna\u0142 za niewystarczaj\u0105ce, a d\u0142ugie zwlekanie z wnioskiem mo\u017ce podwa\u017cy\u0107 domniemanie pilno\u015bci (wyrok z 14.05.2025 \u2013 14 U 238\/24, NJW 2026, 236).<\/p><\/div><\/div>\r\n      <div class=\"stp\"><div><b>Zabezpieczenie zap\u0142aty z \u00a7 650f BGB<\/b><p>Wykonawca mo\u017ce \u017c\u0105da\u0107 zabezpieczenia niezap\u0142aconego wynagrodzenia, tak\u017ce ze zlece\u0144 dodatkowych, powi\u0119kszonego o 10% na nale\u017cno\u015bci uboczne. Po bezskutecznym up\u0142ywie odpowiedniego terminu mo\u017ce odm\u00f3wi\u0107 dalszego \u015bwiadczenia albo wypowiedzie\u0107 umow\u0119 (\u00a7 650f ust. 1 i 5 BGB). Umowa nie mo\u017ce tego prawa ograniczy\u0107 (\u00a7 650f ust. 7 BGB). Wyj\u0105tki dotycz\u0105 m.in. zamawiaj\u0105cych publicznych, wobec kt\u00f3rych upad\u0142o\u015b\u0107 jest niedopuszczalna, oraz konsument\u00f3w przy umowie konsumenckiej o budow\u0119 albo umowie deweloperskiej (\u00a7 650f ust. 6 BGB).<\/p><\/div><\/div>\r\n      <div class=\"stp\"><div><b>Samowolne zej\u015bcie z budowy to ryzyko<\/b><p>Wstrzymanie rob\u00f3t tylko dlatego, \u017ce zamawiaj\u0105cy nie akceptuje ceny Nachtragu, mo\u017ce obr\u00f3ci\u0107 si\u0119 przeciwko wykonawcy. Legaln\u0105 presj\u0119 budujemy przez ofert\u0119, faktur\u0119 cz\u0119\u015bciow\u0105, \u017c\u0105danie zabezpieczenia i terminy.<\/p><\/div><\/div>\r\n    <\/div>\r\n    <div class=\"chips rv\">\r\n      <a href=\"https:\/\/bwlaw.de\/pl\/baza-wiedzy\/zaplata-za-nachtrag-einstweilige-verfuegung\/\">Zap\u0142ata za Nachtrag w trybie pilnym \u2192<\/a>\r\n      <a href=\"https:\/\/bwlaw.de\/pl\/baza-wiedzy\/wypowiedzenie-umowy-budowlanej-w-niemczech\/\">Wypowiedzenie umowy budowlanej \u2192<\/a>\r\n    <\/div>\r\n  <\/div>\r\n<\/section>\r\n\r\n<!-- FAKTURA KO\u0143COWA I ZAP\u0141ATA KO\u0143COWA -->\r\n<section class=\"sec alt\" id=\"faktura-koncowa\">\r\n  <div class=\"wrap\">\r\n    <div class=\"sec-head rv\">\r\n      <span class=\"eyebrow\">Rozliczenie ko\u0144cowe<\/span>\r\n      <h2>Faktura ko\u0144cowa i zap\u0142ata ko\u0144cowa: tu najcz\u0119\u015bciej przepadaj\u0105 Nachtr\u00e4ge<\/h2>\r\n    <\/div>\r\n    <div class=\"probs rv d1\">\r\n      <div class=\"prob\"><span class=\"no\">01<\/span><b>Wymagalno\u015b\u0107: odbi\u00f3r i sprawdzalna faktura<\/b><p>Przy umowie o roboty budowlane z BGB wynagrodzenie jest wymagalne po odbiorze i wystawieniu sprawdzalnej faktury ko\u0144cowej (pr\u00fcff\u00e4hige Schlussrechnung). Faktur\u0119 uwa\u017ca si\u0119 za sprawdzaln\u0105, je\u017celi zamawiaj\u0105cy w ci\u0105gu 30 dni od dor\u0119czenia nie zg\u0142osi uzasadnionych zarzut\u00f3w (\u00a7 650g ust. 4 BGB). Przy VOB\/B zap\u0142ata ko\u0144cowa jest wymagalna najp\u00f3\u017aniej 30 dni po dor\u0119czeniu faktury ko\u0144cowej, a na brak sprawdzalno\u015bci nie mo\u017cna si\u0119 powo\u0142a\u0107, je\u017celi nie zg\u0142oszono go w tym terminie z podaniem przyczyn (\u00a7 16 ust. 3 nr 1 VOB\/B).<\/p><\/div>\r\n      <div class=\"prob\"><span class=\"no\">02<\/span><b>Wszystkie Nachtr\u00e4ge w jednym rozliczeniu<\/b><p>Faktura ko\u0144cowa zamyka rozliczenie budowy. Najbezpieczniej uj\u0105\u0107 w niej wszystkie roboty dodatkowe, dop\u0142aty za zmiany i koszty przestoj\u00f3w, tak\u017ce sporne, i wyra\u017anie je oznaczy\u0107.<\/p><\/div>\r\n      <div class=\"prob\"><span class=\"no\">03<\/span><b>Pu\u0142apka zap\u0142aty ko\u0144cowej (VOB\/B)<\/b><p>Bezwarunkowe przyj\u0119cie zap\u0142aty ko\u0144cowej wyklucza dalsze roszczenia, je\u017celi zamawiaj\u0105cy pisemnie poinformowa\u0142 wykonawc\u0119 o zap\u0142acie ko\u0144cowej i pouczy\u0142 go o tym skutku. Tak samo dzia\u0142a pisemna, ostateczna odmowa dalszych p\u0142atno\u015bci z powo\u0142aniem na dokonane wp\u0142aty. Skutek obejmuje te\u017c roszczenia zg\u0142oszone wcze\u015bniej, np. odrzucone Nachtr\u00e4ge, je\u017celi nie zostan\u0105 ponownie zastrze\u017cone (\u00a7 16 ust. 3 nr 2\u20134 VOB\/B).<\/p><\/div>\r\n      <div class=\"prob\"><span class=\"no\">28<\/span><b>28 + 28 dni na zastrze\u017cenie<\/b><p>Zastrze\u017cenie (Vorbehalt) sk\u0142ada si\u0119 w ci\u0105gu 28 dni od dor\u0119czenia pisma o zap\u0142acie ko\u0144cowej. W kolejnych 28 dniach trzeba z\u0142o\u017cy\u0107 sprawdzalny rachunek zastrze\u017conych roszcze\u0144 albo, gdy to niemo\u017cliwe, szczeg\u00f3\u0142owo uzasadni\u0107 zastrze\u017cenie, inaczej upada (\u00a7 16 ust. 3 nr 5 VOB\/B). Terminy nie dotycz\u0105 korekt b\u0142\u0119d\u00f3w w obmiarze, rachunkach i przepisywaniu (\u00a7 16 ust. 3 nr 6 VOB\/B).<\/p><\/div>\r\n    <\/div>\r\n    <div class=\"hl rv\">\r\n      <span class=\"eyebrow\">Czy ta pu\u0142apka dotyczy Twojej umowy?<\/span>\r\n      <h3>To zale\u017cy od tego, jak VOB\/B trafi\u0142o do kontraktu<\/h3>\r\n      <p>Pojedyncze postanowienia VOB\/B s\u0105 wy\u0142\u0105czone spod kontroli tre\u015bci jak wzorce umowne tylko wtedy, gdy VOB\/B w\u0142\u0105czono do umowy z przedsi\u0119biorc\u0105 w wersji obowi\u0105zuj\u0105cej przy jej zawarciu, bez zmian tre\u015bci i w ca\u0142o\u015bci (\u00a7 310 ust. 1 zd. 3 BGB). Umowy niemieckich generalnych wykonawc\u00f3w cz\u0119sto VOB\/B modyfikuj\u0105. Czy wykluczenie z \u00a7 16 ust. 3 nr 2 VOB\/B w danej umowie dzia\u0142a, wymaga analizy ca\u0142ego kontraktu. Do tego czasu reaguj tak, jakby dzia\u0142a\u0142o: zastrze\u017cenie z\u0142o\u017cone w 28 dni kosztuje mniej ni\u017c sp\u00f3r o jego brak.<\/p>\r\n    <\/div>\r\n    <div class=\"chips rv\">\r\n      <a href=\"https:\/\/bwlaw.de\/pl\/baza-wiedzy\/schlussrechnung\/\">Schlussrechnung krok po kroku \u2192<\/a>\r\n      <a href=\"https:\/\/bwlaw.de\/pl\/baza-wiedzy\/odbior-robot-budowlanych-w-niemczech\/\">Odbi\u00f3r rob\u00f3t w Niemczech \u2192<\/a>\r\n      <a href=\"https:\/\/bwlaw.de\/pl\/baza-wiedzy\/rozliczenie-po-wypowiedzeniu-umowy-budowlanej\/\">Rozliczenie po wypowiedzeniu umowy \u2192<\/a>\r\n    <\/div>\r\n  <\/div>\r\n<\/section>\r\n\r\n<!-- PRZESTOJE I PRZESZKODY -->\r\n<section class=\"sec\" id=\"przestoje\">\r\n  <div class=\"wrap\">\r\n    <div class=\"sec-head rv\">\r\n      <span class=\"eyebrow\">Przestoje i terminy<\/span>\r\n      <h2>Przeszkody w wykonaniu rob\u00f3t: zg\u0142o\u015b od razu i na pi\u015bmie<\/h2>\r\n      <p>Koszty przestoju i d\u0142u\u017cszy termin wykonania da si\u0119 dochodzi\u0107 tylko wtedy, gdy przeszkoda zosta\u0142a udokumentowana w chwili, w kt\u00f3rej wyst\u0105pi\u0142a.<\/p>\r\n    <\/div>\r\n    <div class=\"probs rv d1\">\r\n      <div class=\"prob\"><span class=\"no\">01<\/span><b>Behinderungsanzeige niezw\u0142ocznie<\/b><p>Wykonawca, kt\u00f3ry uwa\u017ca, \u017ce co\u015b utrudnia mu prawid\u0142owe wykonanie rob\u00f3t, musi niezw\u0142ocznie zawiadomi\u0107 o tym zamawiaj\u0105cego na pi\u015bmie. Bez zawiadomienia przeszkod\u0119 uwzgl\u0119dnia si\u0119 tylko wtedy, gdy zamawiaj\u0105cy oczywi\u015bcie zna\u0142 zar\u00f3wno fakty, jak i ich wp\u0142yw na roboty (\u00a7 6 ust. 1 VOB\/B).<\/p><\/div>\r\n      <div class=\"prob\"><span class=\"no\">02<\/span><b>D\u0142u\u017cszy termin i odszkodowanie<\/b><p>Terminy wykonania wyd\u0142u\u017caj\u0105 si\u0119, je\u017celi przeszkod\u0119 spowodowa\u0142a okoliczno\u015b\u0107 z zakresu ryzyka zamawiaj\u0105cego (\u00a7 6 ust. 2 nr 1 lit. a VOB\/B). Gdy przeszkod\u0119 zawini\u0142a jedna strona, druga mo\u017ce \u017c\u0105da\u0107 naprawienia wykazanej szkody (\u00a7 6 ust. 6 VOB\/B). Po przerwie d\u0142u\u017cszej ni\u017c 3 miesi\u0105ce ka\u017cda strona mo\u017ce wypowiedzie\u0107 umow\u0119 na pi\u015bmie (\u00a7 6 ust. 7 VOB\/B).<\/p><\/div>\r\n      <div class=\"prob\"><span class=\"no\">03<\/span><b>Zastrze\u017cenia do projektu i materia\u0142\u00f3w<\/b><p>W\u0105tpliwo\u015bci co do przewidzianego sposobu wykonania, materia\u0142\u00f3w dostarczonych przez zamawiaj\u0105cego albo rob\u00f3t innych wykonawc\u00f3w zg\u0142asza si\u0119 niezw\u0142ocznie na pi\u015bmie, w miar\u0119 mo\u017cliwo\u015bci przed rozpocz\u0119ciem prac. Zamawiaj\u0105cy pozostaje odpowiedzialny za swoje dane, polecenia i dostawy (\u00a7 4 ust. 3 VOB\/B).<\/p><\/div>\r\n    <\/div>\r\n    <div class=\"chips rv\">\r\n      <a href=\"https:\/\/bwlaw.de\/pl\/baza-wiedzy\/odszkodowanie-za-opoznienie-budowy-w-niemczech\/\">Odszkodowanie za op\u00f3\u017anienie budowy \u2192<\/a>\r\n      <a href=\"https:\/\/bwlaw.de\/pl\/baza-wiedzy\/wypowiedzenie-umowy-przez-wykonawce-643-bgb\/\">Wypowiedzenie umowy przez wykonawc\u0119 \u2192<\/a>\r\n    <\/div>\r\n  <\/div>\r\n<\/section>\r\n\r\n<!-- JAK PRACUJEMY -->\r\n<section class=\"sec alt\" id=\"jak-pracujemy\">\r\n  <div class=\"wrap\">\r\n    <div class=\"sec-head rv\">\r\n      <span class=\"eyebrow\">Jak pracujemy<\/span>\r\n      <h2>Od pierwszego pisma na budowie do rozliczenia<\/h2>\r\n      <p>Nie ka\u017cdy etap jest potrzebny w ka\u017cdej sprawie. Najwi\u0119cej da si\u0119 zrobi\u0107, zanim prace dodatkowe zostan\u0105 wykonane.<\/p>\r\n    <\/div>\r\n    <div class=\"steps rv d1\">\r\n      <div class=\"stp\"><div><b>Analiza umowy i zakresu<\/b><p>Umowa, opis rob\u00f3t (Leistungsverzeichnis), plany, protoko\u0142y i korespondencja. Ustalamy, co by\u0142o um\u00f3wione (Bausoll), czy VOB\/B w\u0142\u0105czono bez zmian i jaki typ wynagrodzenia obowi\u0105zuje. Wycen\u0119 naszej pracy poznasz przed zleceniem.<\/p><\/div><\/div>\r\n      <div class=\"stp\"><div><b>Zapowied\u017a, oferta, zawiadomienia<\/b><p>Przygotowujemy po niemiecku zapowied\u017a wynagrodzenia, ofert\u0119 Nachtragu z kalkulacj\u0105, zawiadomienia o przeszkodach i zastrze\u017cenia, tak \u017ceby przes\u0142anki i terminy z VOB\/B oraz BGB zosta\u0142y zachowane.<\/p><\/div><\/div>\r\n      <div class=\"stp\"><div><b>Presja w trakcie budowy<\/b><p>Faktury cz\u0119\u015bciowe z 80% oferowanej dop\u0142aty, \u017c\u0105danie zabezpieczenia z \u00a7 650f BGB, a gdy trzeba, wniosek o zarz\u0105dzenie tymczasowe.<\/p><\/div><\/div>\r\n      <div class=\"stp\"><div><b>Rozliczenie, zastrze\u017cenie, proces<\/b><p>Faktura ko\u0144cowa z Nachtr\u00e4gami, zastrze\u017cenie po zap\u0142acie ko\u0144cowej, negocjacje z generalnym wykonawc\u0105 lub inwestorem i reprezentacja przed s\u0105dem w ca\u0142ych Niemczech.<\/p><\/div><\/div>\r\n    <\/div>\r\n  <\/div>\r\n<\/section>\r\n\r\n<!-- KTO PROWADZI SPRAW\u0118 + OPINIA (cytat 1:1 jak na 4423, podpis zgodny z decyzj\u0105 Artura 01\/02.08.2026) -->\r\n<section class=\"sec\">\r\n  <div class=\"wrap\">\r\n    <div class=\"sec-head rv\">\r\n      <span class=\"eyebrow\">Kto poprowadzi spraw\u0119<\/span>\r\n      <h2>Roboty dodatkowe przy rycza\u0142cie znamy od strony naukowej i procesowej<\/h2>\r\n    <\/div>\r\n    <div class=\"lawyer rv d1\" style=\"margin-bottom:1.6rem\">\r\n      <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/bwlaw.de\/wp-content\/themes\/bwlaw-child-1\/assets\/img\/dr-artur-barczewski.webp\" alt=\"dr Artur Barczewski \u2013 radca prawny\" width=\"96\" height=\"96\" loading=\"lazy\">\r\n      <div>\r\n        <b>dr Artur Barczewski<\/b>\r\n        <div class=\"role\">radca prawny \u00b7 niedergelassener europ\u00e4ischer Rechtsanwalt<\/div>\r\n        <p>Rozpraw\u0119 doktorsk\u0105 na Europejskim Uniwersytecie Viadrina po\u015bwi\u0119ci\u0142 wy\u0142\u0105czaniu roszcze\u0144 za roboty dodatkowe w umowach z wynagrodzeniem rycza\u0142towym (na gruncie prawa polskiego, wydana drukiem w Niemczech w 2021 r.). Prowadzi spory polskich firm budowlanych w Niemczech o Nachtr\u00e4ge, rozliczenia rycza\u0142t\u00f3w i faktury ko\u0144cowe.<\/p>\r\n        <a href=\"https:\/\/www.nomos-shop.de\/de\/p\/der-ausschluss-von-nachtraegen-in-pauschalpreisbauvertraegen-nach-polnischem-recht-gr-978-3-8487-8035-8\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Zobacz publikacj\u0119 \u2192<\/a>\r\n      <\/div>\r\n    <\/div>\r\n    <div class=\"case rv d1\">\r\n      <div class=\"case-body\">\r\n        <span class=\"tag\">Po analizie wiesz<\/span>\r\n        <h3>Konkretna odpowied\u017a zamiast \u201ezobaczymy w s\u0105dzie\u201d<\/h3>\r\n        <ul class=\"case-facts\">\r\n          <li>czy prace wykracza\u0142y poza um\u00f3wiony zakres<\/li>\r\n          <li>na jakiej podstawie dochodzi\u0107 dop\u0142aty, z VOB\/B czy z BGB, i jakie przes\u0142anki trzeba spe\u0142ni\u0107<\/li>\r\n          <li>jak wyliczy\u0107 dop\u0142at\u0119 i jakich dokument\u00f3w brakuje<\/li>\r\n          <li>kt\u00f3rych termin\u00f3w nie wolno przegapi\u0107<\/li>\r\n        <\/ul>\r\n      <\/div>\r\n      <blockquote>\r\n        <div class=\"stars\" aria-hidden=\"true\">\u2605\u2605\u2605\u2605\u2605<\/div>\r\n        <p>\u201eNiemiecki generalny wykonawca zalega\u0142 nam z sze\u015bciocyfrow\u0105 kwot\u0105. Dostali\u015bmy jasny plan, twarde negocjacje i pieni\u0105dze na koncie przed procesem.\u201d<\/p>\r\n        <cite><b>Sylwia Heller, MHR Montage GmbH<\/b>Opinia klienta kancelarii<\/cite>\r\n      <\/blockquote>\r\n    <\/div>\r\n  <\/div>\r\n<\/section>\r\n\r\n<!-- FAQ -->\r\n<section class=\"sec alt\" id=\"faq\">\r\n  <div class=\"wrap\">\r\n    <div class=\"sec-head rv\">\r\n      <span class=\"eyebrow\">Cz\u0119ste pytania<\/span>\r\n      <h2>Roboty dodatkowe i VOB\/B \u2013 pytania polskich wykonawc\u00f3w<\/h2>\r\n    <\/div>\r\n    <div class=\"faq-list rv d1\">\r\n      <div class=\"qa open\">\r\n        <button aria-expanded=\"true\">Czy roboty dodatkowe musz\u0105 by\u0107 zlecone na pi\u015bmie?<span class=\"pl\">+<\/span><\/button>\r\n        <div class=\"ans\"><div><p>VOB\/B nie uzale\u017cnia roszcze\u0144 z \u00a7 2 ust. 5 i 6 od pisemnego polecenia. Przy umowie z BGB zarz\u0105dzenie zmiany po bezskutecznych 30 dniach wymaga formy tekstowej, wi\u0119c wystarczy np. e-mail (\u00a7 650b ust. 2 BGB). Wiele um\u00f3w generalnych wykonawc\u00f3w wprowadza jednak w\u0142asny wym\u00f3g formy. Czy taka klauzula jest skuteczna, sprawdzamy w konkretnej umowie. Niezale\u017cnie od tego zapisuj ka\u017cde polecenie: kto, kiedy, co i na podstawie jakiego planu.<\/p><\/div><\/div>\r\n      <\/div>\r\n      <div class=\"qa\">\r\n        <button aria-expanded=\"false\">Mam umow\u0119 rycza\u0142tow\u0105. Czy mog\u0119 \u017c\u0105da\u0107 dop\u0142aty za dodatkowe prace?<span class=\"pl\">+<\/span><\/button>\r\n        <div class=\"ans\"><div><p>Tak, je\u017celi zamawiaj\u0105cy zmieni\u0142 projekt, wyda\u0142 inne polecenie albo za\u017c\u0105da\u0142 \u015bwiadczenia, kt\u00f3rego umowa nie przewidywa\u0142a. Regu\u0142y \u00a7 2 ust. 4, 5 i 6 VOB\/B obowi\u0105zuj\u0105 tak\u017ce przy rycza\u0142cie (\u00a7 2 ust. 7 nr 2 VOB\/B). Trudniej jest, gdy prac przyby\u0142o bez \u017cadnego polecenia, np. ilo\u015bci okaza\u0142y si\u0119 wi\u0119ksze, ni\u017c zak\u0142adano. Wtedy dop\u0142ata wymaga, by trzymanie si\u0119 rycza\u0142tu nie by\u0142o do przyj\u0119cia (\u00a7 2 ust. 7 nr 1 zd. 2 VOB\/B w zw. z \u00a7 313 BGB), a BGH nie wyznacza tu sta\u0142ego progu procentowego (wyrok z 30.06.2011 \u2013 VII ZR 13\/10).<\/p><\/div><\/div>\r\n      <\/div>\r\n      <div class=\"qa\">\r\n        <button aria-expanded=\"false\">Nie zapowiedzia\u0142em wynagrodzenia przed rozpocz\u0119ciem prac. Czy roszczenie przepad\u0142o?<span class=\"pl\">+<\/span><\/button>\r\n        <div class=\"ans\"><div><p>Niekoniecznie. Zapowied\u017a z \u00a7 2 ust. 6 nr 1 zd. 2 VOB\/B dotyczy \u015bwiadcze\u0144 dodatkowych, a BGH przyznawa\u0142 wynagrodzenie tak\u017ce bez niej, m.in. gdy strony od pocz\u0105tku zak\u0142ada\u0142y odp\u0142atno\u015b\u0107 albo gdy zamawiaj\u0105cy nie m\u00f3g\u0142 mie\u0107 co do niej w\u0105tpliwo\u015bci (wyrok z 23.05.1996 \u2013 VII ZR 245\/94). Przy zmianie \u015bwiadczenia przewidzianego w umowie (\u00a7 2 ust. 5 VOB\/B) przepis zapowiedzi nie wymaga. O wyniku decyduj\u0105 dowody z okresu wykonywania rob\u00f3t.<\/p><\/div><\/div>\r\n      <\/div>\r\n      <div class=\"qa\">\r\n        <button aria-expanded=\"false\">Jak wylicza si\u0119 cen\u0119 Nachtragu?<span class=\"pl\">+<\/span><\/button>\r\n        <div class=\"ans\"><div><p>Przy nadwy\u017cce ilo\u015bci ponad 10% w umowie obmiarowej BGH przyj\u0105\u0142 rzeczywi\u015bcie niezb\u0119dne koszty z odpowiednimi narzutami, je\u017celi strony nie um\u00f3wi\u0142y innej metody (wyrok z 8.08.2019 \u2013 VII ZR 34\/18). Kammergericht stosuje to podej\u015bcie tak\u017ce do \u00a7 2 ust. 5 i 6 VOB\/B, zaznaczaj\u0105c, \u017ce kwestia jest sporna (wyrok z 18.07.2025 \u2013 21 U 176\/24, NZBau 2026, 47, rewizja zawis\u0142a przed BGH). Przy umowie z BGB metod\u0119 wskazuje \u00a7 650c ust. 1 BGB, a alternatyw\u0105 jest kalkulacja z\u0142o\u017cona w depozycie zgodnie z umow\u0105 (\u00a7 650c ust. 2 BGB). Zanim wy\u015blesz ofert\u0119, sprawd\u017a, co umowa stanowi o kalkulacji i narzutach.<\/p><\/div><\/div>\r\n      <\/div>\r\n      <div class=\"qa\">\r\n        <button aria-expanded=\"false\">Zamawiaj\u0105cy nie odpowiada na ofert\u0119, a prace musz\u0105 i\u015b\u0107 dalej. Co robi\u0107?<span class=\"pl\">+<\/span><\/button>\r\n        <div class=\"ans\"><div><p>Nie wstrzymuj rob\u00f3t na w\u0142asn\u0105 r\u0119k\u0119. Udokumentuj polecenie i ofert\u0119, ujmij 80% oferowanej dop\u0142aty w fakturze cz\u0119\u015bciowej (\u00a7 650c ust. 3 BGB) i rozwa\u017c \u017c\u0105danie zabezpieczenia z \u00a7 650f BGB. W pilnej sytuacji s\u0105d mo\u017ce wyda\u0107 zarz\u0105dzenie tymczasowe bez uprawdopodobnienia pilno\u015bci (\u00a7 650d BGB), ale oferta musi by\u0107 konkretna i da\u0107 si\u0119 sprawdzi\u0107 (OLG Celle, wyrok z 14.05.2025 \u2013 14 U 238\/24).<\/p><\/div><\/div>\r\n      <\/div>\r\n      <div class=\"qa\">\r\n        <button aria-expanded=\"false\">Dosta\u0142em pismo, \u017ce to zap\u0142ata ko\u0144cowa. Co mam zrobi\u0107?<span class=\"pl\">+<\/span><\/button>\r\n        <div class=\"ans\"><div><p>Zapisz dat\u0119 dor\u0119czenia i w ci\u0105gu 28 dni z\u0142\u00f3\u017c zastrze\u017cenie obejmuj\u0105ce wszystkie niezap\u0142acone pozycje, tak\u017ce wcze\u015bniej odrzucone Nachtr\u00e4ge, najlepiej na pi\u015bmie z dowodem dor\u0119czenia. W kolejnych 28 dniach z\u0142\u00f3\u017c sprawdzalny rachunek zastrze\u017conych roszcze\u0144 albo szczeg\u00f3\u0142owe uzasadnienie (\u00a7 16 ust. 3 nr 5 VOB\/B). Prze\u015blij nam pismo od razu, bo terminy s\u0105 kr\u00f3tkie.<\/p><\/div><\/div>\r\n      <\/div>\r\n      <div class=\"qa\">\r\n        <button aria-expanded=\"false\">Zamawiaj\u0105cy potr\u0105ca kaucj\u0119 z ka\u017cdej faktury. Czy mo\u017ce?<span class=\"pl\">+<\/span><\/button>\r\n        <div class=\"ans\"><div><p>Tylko je\u017celi zabezpieczenie (Sicherheitsleistung) um\u00f3wiono (\u00a7 17 ust. 1 nr 1 VOB\/B). Przy potr\u0105ceniach z p\u0142atno\u015bci VOB\/B pozwala obni\u017ca\u0107 ka\u017cd\u0105 wp\u0142at\u0119 najwy\u017cej o 10%, a\u017c do um\u00f3wionej kwoty zabezpieczenia (\u00a7 17 ust. 6 nr 1 zd. 1 VOB\/B). Niewykorzystane zabezpieczenie roszcze\u0144 z tytu\u0142u wad zamawiaj\u0105cy zwraca po 2 latach, je\u017celi nie um\u00f3wiono innego terminu, a przy zg\u0142oszonych i niezaspokojonych roszczeniach mo\u017ce zatrzyma\u0107 odpowiedni\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 (\u00a7 17 ust. 8 nr 2 VOB\/B).<\/p><\/div><\/div>\r\n      <\/div>\r\n      <div class=\"qa\">\r\n        <button aria-expanded=\"false\">Czy prowadzicie sprawy w ca\u0142ych Niemczech i po polsku?<span class=\"pl\">+<\/span><\/button>\r\n        <div class=\"ans\"><div><p>Tak. Kancelaria ma siedzib\u0119 we Frankfurcie nad Odr\u0105 i prowadzi sprawy polskich firm budowlanych w ca\u0142ych Niemczech. Z Tob\u0105 rozmawiamy i korespondujemy po polsku, a pisma do zamawiaj\u0105cego i do s\u0105du przygotowujemy po niemiecku. Wycen\u0119 poznasz przed zleceniem.<\/p><\/div><\/div>\r\n      <\/div>\r\n    <\/div>\r\n  <\/div>\r\n<\/section>\r\n\r\n<script type=\"application\/ld+json\">\r\n{\r\n  \"@context\": \"https:\/\/schema.org\",\r\n  \"@type\": \"FAQPage\",\r\n  \"mainEntity\": [\r\n    { \"@type\": \"Question\", \"name\": \"Czy roboty dodatkowe musz\u0105 by\u0107 zlecone na pi\u015bmie?\",\r\n      \"acceptedAnswer\": { \"@type\": \"Answer\", \"text\": \"VOB\/B nie uzale\u017cnia roszcze\u0144 z \u00a7 2 ust. 5 i 6 od pisemnego polecenia. Przy umowie z BGB zarz\u0105dzenie zmiany po bezskutecznych 30 dniach wymaga formy tekstowej, wi\u0119c wystarczy np. e-mail (\u00a7 650b ust. 2 BGB). Wiele um\u00f3w generalnych wykonawc\u00f3w wprowadza jednak w\u0142asny wym\u00f3g formy. Czy taka klauzula jest skuteczna, sprawdzamy w konkretnej umowie. Niezale\u017cnie od tego zapisuj ka\u017cde polecenie: kto, kiedy, co i na podstawie jakiego planu.\" } },\r\n    { \"@type\": \"Question\", \"name\": \"Mam umow\u0119 rycza\u0142tow\u0105. Czy mog\u0119 \u017c\u0105da\u0107 dop\u0142aty za dodatkowe prace?\",\r\n      \"acceptedAnswer\": { \"@type\": \"Answer\", \"text\": \"Tak, je\u017celi zamawiaj\u0105cy zmieni\u0142 projekt, wyda\u0142 inne polecenie albo za\u017c\u0105da\u0142 \u015bwiadczenia, kt\u00f3rego umowa nie przewidywa\u0142a. Regu\u0142y \u00a7 2 ust. 4, 5 i 6 VOB\/B obowi\u0105zuj\u0105 tak\u017ce przy rycza\u0142cie (\u00a7 2 ust. 7 nr 2 VOB\/B). Trudniej jest, gdy prac przyby\u0142o bez \u017cadnego polecenia, np. ilo\u015bci okaza\u0142y si\u0119 wi\u0119ksze, ni\u017c zak\u0142adano. Wtedy dop\u0142ata wymaga, by trzymanie si\u0119 rycza\u0142tu nie by\u0142o do przyj\u0119cia (\u00a7 2 ust. 7 nr 1 zd. 2 VOB\/B w zw. z \u00a7 313 BGB), a BGH nie wyznacza tu sta\u0142ego progu procentowego (wyrok z 30.06.2011 \u2013 VII ZR 13\/10).\" } },\r\n    { \"@type\": \"Question\", \"name\": \"Nie zapowiedzia\u0142em wynagrodzenia przed rozpocz\u0119ciem prac. Czy roszczenie przepad\u0142o?\",\r\n      \"acceptedAnswer\": { \"@type\": \"Answer\", \"text\": \"Niekoniecznie. Zapowied\u017a z \u00a7 2 ust. 6 nr 1 zd. 2 VOB\/B dotyczy \u015bwiadcze\u0144 dodatkowych, a BGH przyznawa\u0142 wynagrodzenie tak\u017ce bez niej, m.in. gdy strony od pocz\u0105tku zak\u0142ada\u0142y odp\u0142atno\u015b\u0107 albo gdy zamawiaj\u0105cy nie m\u00f3g\u0142 mie\u0107 co do niej w\u0105tpliwo\u015bci (wyrok z 23.05.1996 \u2013 VII ZR 245\/94). Przy zmianie \u015bwiadczenia przewidzianego w umowie (\u00a7 2 ust. 5 VOB\/B) przepis zapowiedzi nie wymaga. O wyniku decyduj\u0105 dowody z okresu wykonywania rob\u00f3t.\" } },\r\n    { \"@type\": \"Question\", \"name\": \"Jak wylicza si\u0119 cen\u0119 Nachtragu?\",\r\n      \"acceptedAnswer\": { \"@type\": \"Answer\", \"text\": \"Przy nadwy\u017cce ilo\u015bci ponad 10% w umowie obmiarowej BGH przyj\u0105\u0142 rzeczywi\u015bcie niezb\u0119dne koszty z odpowiednimi narzutami, je\u017celi strony nie um\u00f3wi\u0142y innej metody (wyrok z 8.08.2019 \u2013 VII ZR 34\/18). Kammergericht stosuje to podej\u015bcie tak\u017ce do \u00a7 2 ust. 5 i 6 VOB\/B, zaznaczaj\u0105c, \u017ce kwestia jest sporna (wyrok z 18.07.2025 \u2013 21 U 176\/24, NZBau 2026, 47, rewizja zawis\u0142a przed BGH). Przy umowie z BGB metod\u0119 wskazuje \u00a7 650c ust. 1 BGB, a alternatyw\u0105 jest kalkulacja z\u0142o\u017cona w depozycie zgodnie z umow\u0105 (\u00a7 650c ust. 2 BGB). Zanim wy\u015blesz ofert\u0119, sprawd\u017a, co umowa stanowi o kalkulacji i narzutach.\" } },\r\n    { \"@type\": \"Question\", \"name\": \"Zamawiaj\u0105cy nie odpowiada na ofert\u0119, a prace musz\u0105 i\u015b\u0107 dalej. Co robi\u0107?\",\r\n      \"acceptedAnswer\": { \"@type\": \"Answer\", \"text\": \"Nie wstrzymuj rob\u00f3t na w\u0142asn\u0105 r\u0119k\u0119. Udokumentuj polecenie i ofert\u0119, ujmij 80% oferowanej dop\u0142aty w fakturze cz\u0119\u015bciowej (\u00a7 650c ust. 3 BGB) i rozwa\u017c \u017c\u0105danie zabezpieczenia z \u00a7 650f BGB. W pilnej sytuacji s\u0105d mo\u017ce wyda\u0107 zarz\u0105dzenie tymczasowe bez uprawdopodobnienia pilno\u015bci (\u00a7 650d BGB), ale oferta musi by\u0107 konkretna i da\u0107 si\u0119 sprawdzi\u0107 (OLG Celle, wyrok z 14.05.2025 \u2013 14 U 238\/24).\" } },\r\n    { \"@type\": \"Question\", \"name\": \"Dosta\u0142em pismo, \u017ce to zap\u0142ata ko\u0144cowa. Co mam zrobi\u0107?\",\r\n      \"acceptedAnswer\": { \"@type\": \"Answer\", \"text\": \"Zapisz dat\u0119 dor\u0119czenia i w ci\u0105gu 28 dni z\u0142\u00f3\u017c zastrze\u017cenie obejmuj\u0105ce wszystkie niezap\u0142acone pozycje, tak\u017ce wcze\u015bniej odrzucone Nachtr\u00e4ge, najlepiej na pi\u015bmie z dowodem dor\u0119czenia. W kolejnych 28 dniach z\u0142\u00f3\u017c sprawdzalny rachunek zastrze\u017conych roszcze\u0144 albo szczeg\u00f3\u0142owe uzasadnienie (\u00a7 16 ust. 3 nr 5 VOB\/B). Prze\u015blij nam pismo od razu, bo terminy s\u0105 kr\u00f3tkie.\" } },\r\n    { \"@type\": \"Question\", \"name\": \"Zamawiaj\u0105cy potr\u0105ca kaucj\u0119 z ka\u017cdej faktury. Czy mo\u017ce?\",\r\n      \"acceptedAnswer\": { \"@type\": \"Answer\", \"text\": \"Tylko je\u017celi zabezpieczenie (Sicherheitsleistung) um\u00f3wiono (\u00a7 17 ust. 1 nr 1 VOB\/B). Przy potr\u0105ceniach z p\u0142atno\u015bci VOB\/B pozwala obni\u017ca\u0107 ka\u017cd\u0105 wp\u0142at\u0119 najwy\u017cej o 10%, a\u017c do um\u00f3wionej kwoty zabezpieczenia (\u00a7 17 ust. 6 nr 1 zd. 1 VOB\/B). Niewykorzystane zabezpieczenie roszcze\u0144 z tytu\u0142u wad zamawiaj\u0105cy zwraca po 2 latach, je\u017celi nie um\u00f3wiono innego terminu, a przy zg\u0142oszonych i niezaspokojonych roszczeniach mo\u017ce zatrzyma\u0107 odpowiedni\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 (\u00a7 17 ust. 8 nr 2 VOB\/B).\" } },\r\n    { \"@type\": \"Question\", \"name\": \"Czy prowadzicie sprawy w ca\u0142ych Niemczech i po polsku?\",\r\n      \"acceptedAnswer\": { \"@type\": \"Answer\", \"text\": \"Tak. Kancelaria ma siedzib\u0119 we Frankfurcie nad Odr\u0105 i prowadzi sprawy polskich firm budowlanych w ca\u0142ych Niemczech. Z Tob\u0105 rozmawiamy i korespondujemy po polsku, a pisma do zamawiaj\u0105cego i do s\u0105du przygotowujemy po niemiecku. Wycen\u0119 poznasz przed zleceniem.\" } }\r\n  ]\r\n}\r\n<\/script>\r\n\r\n<!-- KONTAKT (formularz -> admin-post bwlaw_contact, style kontaktu inline jak 4933\/5237) -->\r\n<section class=\"sec\" id=\"kontakt\">\r\n  <div class=\"wrap\">\r\n    <div class=\"sec-head rv\">\r\n      <span class=\"eyebrow\">Analiza sprawy<\/span>\r\n      <h2>Prze\u015blij umow\u0119, Nachtrag lub pismo zamawiaj\u0105cego \u2013 odpowiadamy zwykle w 1 dzie\u0144 roboczy<\/h2>\r\n      <p style=\"color:var(--ink-soft);max-width:62ch;margin-top:.8rem\">Napisz kr\u00f3tko, jaka to umowa (VOB\/B, rycza\u0142t, ceny jednostkowe), co zleci\u0142 zamawiaj\u0105cy i na jakim etapie jest rozliczenie. Je\u017celi dosta\u0142e\u015b pismo o zap\u0142acie ko\u0144cowej, podaj dat\u0119 dor\u0119czenia. Wycen\u0119 poznasz przed zleceniem.<\/p>\r\n    <\/div>\r\n    <style>\r\n    #kontakt .k-grid{display:grid;grid-template-columns:1.05fr .75fr;gap:1.8rem;margin-top:2.2rem;align-items:start}\r\n    @media(max-width:900px){#kontakt .k-grid{grid-template-columns:1fr}}\r\n    #kontakt .cform{background:#fff;border:1px solid var(--line);border-radius:20px;padding:1.8rem;box-shadow:0 18px 44px rgba(22,21,19,.07)}\r\n    #kontakt .cform label{display:block;font-size:.8rem;letter-spacing:.06em;color:var(--ink-soft);margin:0 0 .35rem}\r\n    #kontakt .cform input,#kontakt .cform textarea{width:100%;background:var(--ivory);border:1px solid var(--line);border-radius:12px;color:var(--ink);padding:.85rem 1rem;font-family:inherit;font-size:.95rem;margin-bottom:1.1rem}\r\n    #kontakt .cform input:focus,#kontakt .cform textarea:focus{outline:none;border-color:var(--terra)}\r\n    #kontakt .cform textarea{min-height:120px;resize:vertical}\r\n    #kontakt .optin{display:flex;gap:.95rem;align-items:flex-start;font-size:.8rem;color:var(--ink-soft);margin:.2rem 0 1.2rem;cursor:pointer;line-height:1.5}\r\n    #kontakt .optin input{margin-top:.2rem;margin-right:.1rem;width:17px;height:17px;accent-color:var(--terra);flex:0 0 auto;cursor:pointer}\r\n    #kontakt .optin a{color:var(--terra);font-weight:600}\r\n    #kontakt .k-side{background:#fff;border:1px solid var(--line);border-radius:20px;padding:1.7rem}\r\n    #kontakt .k-person{display:flex;gap:1rem;align-items:center;padding:.8rem 0;text-decoration:none;color:inherit}\r\n    #kontakt .k-person img{width:72px;height:72px;border-radius:16px;object-fit:cover;object-position:top;flex:0 0 auto}\r\n    #kontakt .k-person+.k-person{border-top:1px solid var(--line)}\r\n    #kontakt .k-person b{transition:color .25s}\r\n    #kontakt .k-person:hover b{color:var(--terra)}\r\n    #kontakt .k-side .pre{font-family:var(--font-accent);font-size:.68rem;letter-spacing:.16em;text-transform:uppercase;color:var(--terra);margin:0 0 .4rem}\r\n    #kontakt .k-side b{font-family:var(--font-head);font-size:1.02rem;display:block}\r\n    #kontakt .k-side .role{font-size:.76rem;color:var(--ink-soft);margin:.15rem 0 0}\r\n    #kontakt .k-side p{font-size:.92rem;color:var(--ink-soft);line-height:1.65}\r\n    #kontakt .k-side ul{list-style:none;padding:0;margin:1.1rem 0 .4rem;display:flex;flex-direction:column;gap:.55rem}\r\n    #kontakt .k-side li{font-size:.88rem;color:var(--ink-soft);padding-left:1.4rem;position:relative}\r\n    #kontakt .k-side li:before{content:'\u2713';position:absolute;left:0;color:var(--terra);font-weight:700}\r\n    #kontakt .k-side .tel{display:inline-block;margin-top:.5rem;font-weight:700;color:var(--terra);text-decoration:none;font-size:1.05rem}\r\n    <\/style>\r\n    <div class=\"k-grid\">\r\n      <form class=\"cform rv d1\" method=\"post\" action=\"\/wp-admin\/admin-post.php\">\r\n        <input type=\"hidden\" name=\"action\" value=\"bwlaw_contact\">\r\n        <input type=\"hidden\" name=\"bwlang\" value=\"pl\">\r\n        <input type=\"hidden\" name=\"topic\" value=\"roboty-dodatkowe-vob-b\">\r\n        <input type=\"hidden\" name=\"bwback\" value=\"\/pl\/roboty-dodatkowe-vob-b\/\">\r\n        <input type=\"text\" name=\"bw_website\" value=\"\" tabindex=\"-1\" autocomplete=\"off\" aria-hidden=\"true\" style=\"position:absolute;left:-9999px;height:0;overflow:hidden\">\r\n        <label for=\"k-name\">Imi\u0119 i nazwisko \/ firma<\/label>\r\n        <input id=\"k-name\" type=\"text\" name=\"name\" autocomplete=\"organization\">\r\n        <label for=\"k-email\">E-mail<\/label>\r\n        <input id=\"k-email\" type=\"email\" name=\"email\" autocomplete=\"email\" required aria-required=\"true\">\r\n        <label for=\"k-phone\">Telefon<\/label>\r\n        <input id=\"k-phone\" type=\"tel\" name=\"phone\" autocomplete=\"tel\" required aria-required=\"true\">\r\n        <label for=\"k-msg\">Opis sprawy<\/label>\r\n        <textarea id=\"k-msg\" name=\"message\" required aria-required=\"true\" placeholder=\"Np. umowa rycza\u0142towa z generalnym wykonawc\u0105, VOB\/B, zmiana projektu strop\u00f3w, Nachtrag na 38 000 \u20ac odrzucony, pismo o zap\u0142acie ko\u0144cowej dor\u0119czone 2 tygodnie temu\u2026\"><\/textarea>\r\n        <label class=\"optin\"><input type=\"checkbox\" required name=\"rodo\" aria-required=\"true\"><span>Zapozna\u0142em\/-am si\u0119 z <a href=\"https:\/\/bwlaw.de\/pl\/ochrona-danych\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">informacj\u0105 o ochronie danych osobowych<\/a> i wyra\u017cam zgod\u0119 na kontakt w sprawie zapytania.<\/span><\/label>\r\n        <button class=\"btn\" type=\"submit\">Wy\u015blij \u2014 odpowiadamy zwykle w ci\u0105gu 1 dnia roboczego <span class=\"arr\">\u2192<\/span><\/button>\r\n      <\/form>\r\n      <aside class=\"k-side rv d2\">\r\n        <p class=\"pre\">Kto prowadzi spraw\u0119<\/p>\r\n        <a class=\"k-person\" href=\"https:\/\/bwlaw.de\/pl\/zespol\/artur-barczewski\/\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/bwlaw.de\/wp-content\/themes\/bwlaw-child-1\/assets\/img\/dr-artur-barczewski.webp\" alt=\"dr Artur Barczewski\" width=\"72\" height=\"72\" loading=\"lazy\"><span><b>dr Artur Barczewski<\/b><span class=\"role\">radca prawny \u00b7 niedergelassener europ\u00e4ischer Rechtsanwalt<\/span><\/span><\/a>\r\n        <a class=\"k-person\" href=\"https:\/\/bwlaw.de\/pl\/zespol\/karolina-wroblewska\/\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/bwlaw.de\/wp-content\/themes\/bwlaw-child-1\/assets\/img\/dr-karolina-wroblewska.webp\" alt=\"dr Karolina Wr\u00f3blewska\" width=\"72\" height=\"72\" loading=\"lazy\"><span><b>dr Karolina Wr\u00f3blewska<\/b><span class=\"role\">radca prawny \u00b7 niedergelassene europ\u00e4ische Rechtsanw\u00e4ltin<\/span><\/span><\/a>\r\n        <ul>\r\n          <li>Zapowiedzi, oferty Nachtrag\u00f3w i zawiadomienia po niemiecku<\/li>\r\n          <li>Zastrze\u017cenia po zap\u0142acie ko\u0144cowej w terminie<\/li>\r\n          <li>Spory z generalnymi wykonawcami i inwestorami<\/li>\r\n          <li>Kancelaria we Frankfurcie nad Odr\u0105, sprawy w ca\u0142ych Niemczech<\/li>\r\n        <\/ul>\r\n        <a class=\"tel\" href=\"tel:+4933555310969\">+49 335 553 10969<\/a>\r\n      <\/aside>\r\n    <\/div>\r\n  <\/div>\r\n<\/section>\r\n\r\n<footer>\r\n  <div class=\"wrap\">\r\n    <div class=\"foot-grid\">\r\n      <div>\r\n        <div class=\"foot-brand\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/bwlaw.de\/wp-content\/themes\/bwlaw-child-1\/assets\/img\/logo-bw.png\" alt=\"Logo BWLAW\" width=\"38\" height=\"26\"><\/div>\r\n        <p>Kanzlei Dr. Barczewski &amp; Dr. Wr\u00f3blewska GbR<br>Rudolf-Breitscheid-Stra\u00dfe 10<br>15230 Frankfurt (Oder), Niemcy<br><a href=\"tel:+4933555310969\">+49 335 553 10969<\/a> \u00b7 <a href=\"mailto:info@bwlaw.de\">info@bwlaw.de<\/a><\/p>\r\n      <\/div>\r\n      <div>\r\n        <div class=\"foot-h\">Specjalizacje<\/div>\r\n        <ul>\r\n          <li><a href=\"https:\/\/bwlaw.de\/pl\/specjalizacje\/prawo-budowlane\/\">Prawo budowlane i VOB\/B<\/a><\/li>\r\n          <li><a href=\"https:\/\/bwlaw.de\/pl\/windykacja-budowlanka\/\">Windykacja dla firm budowlanych<\/a><\/li>\r\n          <li><a href=\"https:\/\/bwlaw.de\/pl\/specjalizacje\/windykacja\/\">Windykacja w Niemczech<\/a><\/li>\r\n          <li><a href=\"https:\/\/bwlaw.de\/pl\/specjalizacje\/prawo-spolek\/\">Obs\u0142uga firm i sp\u00f3\u0142ki<\/a><\/li>\r\n          <li><a href=\"https:\/\/bwlaw.de\/pl\/specjalizacje\/prawo-pracy\/\">Prawo pracy<\/a><\/li>\r\n        <\/ul>\r\n      <\/div>\r\n      <div>\r\n        <div class=\"foot-h\">Informacje<\/div>\r\n        <ul>\r\n          <li><a href=\"https:\/\/bwlaw.de\/pl\/\">Strona g\u0142\u00f3wna<\/a><\/li>\r\n          <li><a href=\"https:\/\/bwlaw.de\/pl\/baza-wiedzy\/\">Baza wiedzy<\/a><\/li>\r\n          <li><a href=\"https:\/\/bwlaw.de\/pl\/impressum\/\">Impressum<\/a><\/li>\r\n          <li><a href=\"https:\/\/bwlaw.de\/pl\/ochrona-danych\/\">Ochrona danych (Datenschutz)<\/a><\/li>\r\n        <\/ul>\r\n      <\/div>\r\n    <\/div>\r\n    <div class=\"foot-bottom\">\r\n      <span>\u00a9 2026 BWLAW \u00b7 Kanzlei Dr. Barczewski &amp; Dr. Wr\u00f3blewska GbR<\/span>\r\n      <span>radcowie prawni \u00b7 niedergelassene europ\u00e4ische Rechtsanw\u00e4lte \u00b7 Frankfurt (Oder)<\/span>\r\n    <\/div>\r\n  <\/div>\r\n<\/footer>\r\n<script>\r\n(function(){\r\n  var q = new URLSearchParams(location.search)\r\n  if (!q.get('bw_sent') && !q.get('bw_err')) return\r\n  var f = document.querySelector('#kontakt .cform')\r\n  if (!f) return\r\n  var d = document.createElement('div')\r\n  d.setAttribute('role', 'status')\r\n  d.style.cssText = 'border-radius:14px;padding:1.2rem 1.4rem;margin-bottom:1rem;font-weight:600;color:#fff;background:' + (q.get('bw_sent') === '1' ? '#4E6B51' : '#C25531')\r\n  d.textContent = q.get('bw_sent') === '1' ? 'Dzi\u0119kujemy \u2014 zapytanie zosta\u0142o wys\u0142ane. Odpowiadamy zwykle w ci\u0105gu 1 dnia roboczego.' : 'Nie uda\u0142o si\u0119 wys\u0142a\u0107 formularza. Uzupe\u0142nij wymagane pola albo napisz na info@bwlaw.de.'\r\n  f.parentNode.insertBefore(d, f)\r\n  if (q.get('bw_sent') === '1') f.style.display = 'none'\r\n  d.scrollIntoView({block: 'center'})\r\n})()\r\n<\/script>\r\n\r\n<div class=\"sticky-cta\">\r\n  <a href=\"tel:+4933555310969\" class=\"call\">\u260e Zadzwo\u0144<\/a>\r\n  <a href=\"#kontakt\" class=\"book\">Opisz spraw\u0119<\/a>\r\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Firmy budowlane Windykacja Obs\u0142uga firm i sp\u00f3\u0142ki Prawo pracy Samochody Baza wiedzy Zesp\u00f3\u0142 Kontakt z radc\u0105 prawnym \u2192 \u2630 Strona g\u0142\u00f3wna\/Firmy budowlane\/Roboty dodatkowe i VOB\/B Roboty dodatkowe \u00b7 VOB\/B \u00b7 rozliczenia budowy Roboty dodatkowe i VOB\/B w Niemczech. Zmiana zakresu to nowa cena, nie przys\u0142uga. Zamawiaj\u0105cy zmienia projekt, dok\u0142ada prace albo przesuwa terminy, a przy [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"template-bwlaw-page.php","meta":{"footnotes":"","rank_math_title":"Roboty dodatkowe (Nachtrag) i VOB\/B w Niemczech | BWLAW","rank_math_description":"Nachtrag odrzucony, rycza\u0142t, faktura ko\u0144cowa, przestoje? Dochodzimy wynagrodzenia za roboty dodatkowe z um\u00f3w VOB\/B i BGB. Po polsku, w ca\u0142ych Niemczech.","rank_math_focus_keyword":"nachtrag vob b","rank_math_robots":[]},"class_list":["post-5239","page","type-page","status-publish","hentry"],"bwlaw_import":{"lang":"pl","template":"template-bwlaw-page.php"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bwlaw.de\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/5239","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bwlaw.de\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/bwlaw.de\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bwlaw.de\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bwlaw.de\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5239"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bwlaw.de\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/5239\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bwlaw.de\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5239"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}