{"id":5046,"date":"2026-07-10T23:16:20","date_gmt":"2026-07-10T21:16:20","guid":{"rendered":"https:\/\/bwlaw.de\/baza-wiedzy\/roboty-dodatkowe-nachtrag-w-niemczech\/"},"modified":"2026-07-10T23:16:20","modified_gmt":"2026-07-10T21:16:20","slug":"roboty-dodatkowe-nachtrag-w-niemczech","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/bwlaw.de\/pl\/baza-wiedzy\/roboty-dodatkowe-nachtrag-w-niemczech\/","title":{"rendered":"Roboty dodatkowe (Nachtrag) na budowie w Niemczech \u2014 wycena, dokumentacja i zabezpieczenie zap\u0142aty"},"content":{"rendered":"\r\n<div id=\"progress\" aria-hidden=\"true\"><\/div>\r\n\r\n<!-- Artyku\u0142 KB: roboty dodatkowe \/ Nachtrag (\u00a7 2 ust. 5-6 VOB\/B, \u00a7 650f BGB,\r\n     Umlageklauseln). Tekst w ca\u0142o\u015bci w\u0142asny. \u0179r\u00f3d\u0142o i fundstelle zweryfikowane\r\n     10.07.2026 bezpo\u015brednio na gesetze.berlin.de (pe\u0142ny tekst wyroku):\r\n     KG Berlin 18.07.2025 - 21 U 176\/24 (ECLI:DE:KG:2025:0718.21U176.24.00),\r\n     rewizja zawis\u0142a: BGH VII ZR 133\/25.\r\n     Niezale\u017cnie zweryfikowane (dejure): BGH 8.8.2019 - VII ZR 34\/18\r\n     (tats\u00e4chlich erforderliche Kosten \u00a7 2 Abs. 3 VOB\/B),\r\n     BGH 20.10.2022 - VII ZR 154\/21 (\u00a7 650f dla Zusatzauftr\u00e4ge). -->\r\n<header>\r\n  <div class=\"wrap\">\r\n    <a href=\"\/pl\/\" class=\"brand\" aria-label=\"BWLAW \u2013 strona g\u0142\u00f3wna\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"\/wp-content\/themes\/bwlaw-child-1\/assets\/img\/logo-bw.png\" alt=\"BWLAW \u2013 kancelaria adwokacka w Niemczech\" width=\"42\" height=\"28\"><\/a>\r\n    <nav aria-label=\"Nawigacja g\u0142\u00f3wna\">\r\n      <a href=\"https:\/\/bwlaw.de\/pl\/specjalizacje\/prawo-budowlane\/\">Firmy budowlane<\/a>\r\n      <a href=\"https:\/\/bwlaw.de\/pl\/specjalizacje\/windykacja\/\">Windykacja<\/a>\r\n      <a href=\"https:\/\/bwlaw.de\/pl\/specjalizacje\/prawo-spolek\/\">Obs\u0142uga firm i sp\u00f3\u0142ki<\/a>\r\n      <a href=\"https:\/\/bwlaw.de\/pl\/specjalizacje\/prawo-pracy\/\">Prawo pracy<\/a>\r\n      <a href=\"https:\/\/bwlaw.de\/pl\/baza-wiedzy\/\" class=\"active\">Baza wiedzy<\/a>\r\n      <a href=\"\/pl\/#zespol\">Zesp\u00f3\u0142<\/a>\r\n    <\/nav>\r\n    <a href=\"https:\/\/bwlaw.de\/pl\/specjalizacje\/prawo-budowlane\/#kontakt\" class=\"btn\">Kontakt z adwokatem <span class=\"arr\">\u2192<\/span><\/a>\r\n    <button class=\"burger\" aria-label=\"Menu\">\u2630<\/button>\r\n  <\/div>\r\n<\/header>\r\n\r\n<section class=\"shero\" style=\"padding-bottom:3.5rem\">\r\n  <div class=\"glow\"><\/div>\r\n  <div class=\"wrap\" style=\"grid-template-columns:1fr\">\r\n    <div>\r\n      <nav class=\"crumbs\" aria-label=\"Okruszki\"><a href=\"\/pl\/\">Strona g\u0142\u00f3wna<\/a><span>\/<\/span><a href=\"https:\/\/bwlaw.de\/pl\/baza-wiedzy\/\">Baza wiedzy<\/a><span>\/<\/span><b>Prawo budowlane<\/b><\/nav>\r\n      <span class=\"eyebrow\">Prawo budowlane<\/span>\r\n      <h1 style=\"max-width:30ch\">Roboty dodatkowe (Nachtrag) na budowie w Niemczech \u2014 wycena, dokumentacja i zabezpieczenie zap\u0142aty<\/h1>\r\n      <p class=\"lead\">Na niemieckiej budowie ma\u0142o kt\u00f3ry kontrakt ko\u0144czy si\u0119 w kszta\u0142cie, w jakim go podpisano. Zamawiaj\u0105cy zmienia projekt, dochodz\u0105 \u015bwiadczenia, kt\u00f3rych nie by\u0142o w umowie \u2014 a na ko\u0144cu sp\u00f3r: ile s\u0105 warte roboty dodatkowe w Niemczech, jak je udokumentowa\u0107 i co z procentowymi potr\u0105ceniami, kt\u00f3re zamawiaj\u0105cy \u015bcina z ka\u017cdej faktury. \u015awie\u017cy wyrok Kammergericht \u2014 s\u0105du apelacyjnego dla Berlina \u2014 porz\u0105dkuje wszystkie trzy kwestie naraz i daje wykonawcom konkretne, policzalne argumenty.<\/p>\r\n      <div class=\"art-meta\">\r\n        <img decoding=\"async\" src=\"\/wp-content\/themes\/bwlaw-child-1\/assets\/img\/dr-artur-barczewski.webp\" alt=\"dr Artur Barczewski\" loading=\"lazy\">\r\n        <div><b>dr Artur Barczewski<\/b>Rechtsanwalt \u00b7 radca prawny<\/div>\r\n        <div style=\"margin-left:1rem;border-left:1px solid rgba(255,255,255,.25);padding-left:1rem\">\u2248 10 min czytania<br>aktualizacja: lipiec 2026<\/div>\r\n      <\/div>\r\n    <\/div>\r\n  <\/div>\r\n<\/section>\r\n\r\n<article class=\"sec\">\r\n  <div class=\"wrap\">\r\n    <div class=\"prose rv\" style=\"font-size:1.02rem\">\r\n      <h3 style=\"font-size:1.35rem;margin-top:2.2rem\">Sprawa, kt\u00f3ra dotyczy niemal ka\u017cdej budowy<\/h3>\r\n      <p>Wykonawca rob\u00f3t suchej zabudowy rozliczy\u0142 kontrakt faktur\u0105 ko\u0144cow\u0105 na ponad 4,2 mln euro netto \u2014 obok \u015bwiadcze\u0144 z umowy g\u0142\u00f3wnej znalaz\u0142o si\u0119 w niej <strong>39 Nachtr\u00e4g\u00f3w<\/strong> i prawie 192 tys. euro prac godzinowych. Zamawiaj\u0105cy, deweloper, poci\u0105\u0142 rozliczenie: zakwestionowa\u0142 wyceny rob\u00f3t dodatkowych i potr\u0105ci\u0142 z faktur procentowe \u201eumlagi&#8221; za pr\u0105d, wod\u0119, kontener sanitarny, ogrzewanie i \u201ekoordynacj\u0119 budowy&#8221;. Wykonawca za\u017c\u0105da\u0142 zabezpieczenia zap\u0142aty z \u00a7 650f BGB \u2014 i sp\u00f3r trafi\u0142 przed Kammergericht.<\/p>\r\n      <p>Wyrok z 18.7.2025 r. (21 U 176\/24) rozstrzyga trzy pytania, kt\u00f3re wracaj\u0105 na ka\u017cdej wi\u0119kszej budowie: <strong>jak wycenia si\u0119 Nachtrag, jak trzeba go udokumentowa\u0107 i ile zamawiaj\u0105cy mo\u017ce potr\u0105ci\u0107 z faktur rycza\u0142tem<\/strong>. Od wyroku toczy si\u0119 rewizja przed BGH (VII ZR 133\/25), ostatnie s\u0142owo nie pad\u0142o \u2014 ale argumentacja berli\u0144skiego senatu budowlanego ju\u017c dzi\u015b wyznacza standard, po kt\u00f3ry warto si\u0119ga\u0107 w negocjacjach i procesach.<\/p>\r\n\r\n      <h3 style=\"font-size:1.35rem;margin-top:2.2rem\">Wycena Nachtragu: rzeczywiste koszty dodatkowe plus narzut<\/h3>\r\n      <p>Przy umowach na warunkach VOB\/B zamawiaj\u0105cy mo\u017ce jednostronnie zmieni\u0107 projekt budowlany i zleca\u0107 \u015bwiadczenia nieprzewidziane w umowie. Wynagrodzenie za to reguluje \u00a7 2 ust. 5 i 6 VOB\/B: strony maj\u0105 uzgodni\u0107 \u201enow\u0105 cen\u0119 z uwzgl\u0119dnieniem koszt\u00f3w dodatkowych lub oszcz\u0119dno\u015bci&#8221;. Przez dekady spierano si\u0119, co to znaczy \u2014 a najpopularniejsza by\u0142a tak zwana kontynuacja kalkulacji ofertowej (vorkalkulatorische Preisfortschreibung): now\u0105 cen\u0119 wyprowadzano z pozycji kalkulacji, kt\u00f3r\u0105 wykonawca sporz\u0105dzi\u0142 przed podpisaniem umowy.<\/p>\r\n      <p>Kammergericht liczy inaczej \u2014 i konsekwentnie. Podstaw\u0105 wynagrodzenia dodatkowego s\u0105 <strong>rzeczywiste koszty, kt\u00f3re zmiana \u015bwiadczenia wywo\u0142a\u0142a<\/strong>: por\u00f3wnuje si\u0119 koszty wykonania po zmianie z kosztami, kt\u00f3re powsta\u0142yby bez niej. Przy \u015bwiadczeniach ca\u0142kiem nowych, nieprzewidzianych w umowie, rachunek upraszcza si\u0119 do rzeczywistych koszt\u00f3w tej dodatkowej roboty. Kalkulacja ofertowa pozostaje tylko narz\u0119dziem pomocniczym \u2014 je\u015bli nie odpowiada rzeczywistym kosztom albo jest sporna, decyduj\u0105 fakty, nie tabelki sprzed podpisania umowy. Ta sama logika, kt\u00f3r\u0105 BGH przyj\u0105\u0142 ju\u017c dla zwi\u0119kszonych obmiar\u00f3w z \u00a7 2 ust. 3 VOB\/B (wyrok z 8.8.2019 r., VII ZR 34\/18): \u017cadna ze stron nie ma zarabia\u0107 ani traci\u0107 na tym, \u017ce zakres rob\u00f3t nieoczekiwanie si\u0119 zmieni\u0142.<\/p>\r\n      <p>Do rzeczywistych koszt\u00f3w dochodzi <strong>rozs\u0105dny narzut<\/strong> na og\u00f3lne koszty firmy, ryzyko i zysk. Mar\u017ca wynegocjowana w umowie nie przepada przy zmianach \u2014 to sens formu\u0142y \u201edobra cena zostaje dobr\u0105 cen\u0105, z\u0142a zostaje z\u0142\u0105&#8221;: kto podpisa\u0142 kontrakt z dobr\u0105 mar\u017c\u0105, zachowuje j\u0105 tak\u017ce przy Nachtragach, a kto zszed\u0142 z cen\u0105 poni\u017cej koszt\u00f3w, nie poprawi sobie kontraktu przez roboty dodatkowe.<\/p>\r\n\r\n      <h3 style=\"font-size:1.35rem;margin-top:2.2rem\">Ile wynosi narzut \u2014 i czego do niego nie wolno doliczy\u0107<\/h3>\r\n      <p>Najpro\u015bciej przyj\u0105\u0107 narzut, kt\u00f3ry wynika z wynagrodzenia umownego zestawionego z rzeczywistymi kosztami \u2014 wykonawca mo\u017ce go wykaza\u0107, powo\u0142uj\u0105c si\u0119 na swoj\u0105 kalkulacj\u0119, dop\u00f3ki druga strona jej nie podwa\u017cy. Je\u017celi takiego wyliczenia brak, <strong>s\u0105d mo\u017ce narzut oszacowa\u0107 \u2014 Kammergericht uznaje za rozs\u0105dny przedzia\u0142 od oko\u0142o 1,05 do 1,2<\/strong>, czyli od 5 do 20 procent na kosztach dodatkowych.<\/p>\r\n      <p>Jest jedno wa\u017cne \u201eale&#8221;: do narzutu nie wchodz\u0105 <strong>koszty og\u00f3lne budowy<\/strong> (Baustellengemeinkosten \u2014 zaplecze, zabezpieczenie terenu, kierownictwo budowy). Te s\u0105 ju\u017c pokryte wynagrodzeniem umownym. Je\u017celi zmiana \u015bwiadczenia realnie zwi\u0119kszy\u0142a takie koszty \u2014 na przyk\u0142ad budowa trwa\u0142a d\u0142u\u017cej i kontenery sta\u0142y dodatkowe miesi\u0105ce \u2014 wykonawca mo\u017ce ich dochodzi\u0107, ale musi je rozliczy\u0107 konkretnie, pozycja po pozycji, a nie rycza\u0142towym procentem.<\/p>\r\n\r\n      <h3 style=\"font-size:1.35rem;margin-top:2.2rem\">Dokumentacja: materia\u0142, sprz\u0119t, robocizna<\/h3>\r\n      <p>Sp\u00f3jne przedstawienie wynagrodzenia dodatkowego wymaga co do zasady <strong>rozbicia nak\u0142ad\u00f3w przynajmniej wed\u0142ug rodzaj\u00f3w koszt\u00f3w: materia\u0142, sprz\u0119t, robocizna<\/strong>. Wyj\u0105tek dotyczy pozycji prostych i przejrzystych, przy kt\u00f3rych ju\u017c z samego opisu wida\u0107, jakie nak\u0142ady by\u0142y potrzebne \u2014 tak Kammergericht oceni\u0142 wi\u0119kszo\u015b\u0107 spornych pozycji suchej zabudowy, znaj\u0105c stawk\u0119 godzinow\u0105 firmy i \u0142atwe do sprawdzenia ceny materia\u0142\u00f3w.<\/p>\r\n      <p>Na wyj\u0105tkach nie warto jednak budowa\u0107 strategii. Kto od pocz\u0105tku rozpisuje ofert\u0119 nachtragow\u0105 na materia\u0142, sprz\u0119t i robocizn\u0119, ten w procesie nie musi liczy\u0107 na wyrozumia\u0142o\u015b\u0107 s\u0105du. Op\u0142aci\u0142y si\u0119 te\u017c <strong>prace godzinowe prowadzone porz\u0105dnie<\/strong>: prawie 192 tys. euro za Stundenlohnarbeiten obroni\u0142o si\u0119, bo prace zleca\u0142o kierownictwo zamawiaj\u0105cego, a pracownicy zamawiaj\u0105cego podpisywali karty godzin (Stundenzettel) na bie\u017c\u0105co. Jak dokumentowa\u0107 roboty na wypadek sporu, opisujemy szerzej w artykule o <a href=\"https:\/\/bwlaw.de\/pl\/baza-wiedzy\/wady-budowlane-w-niemczech-ciezar-dowodu\/\">ci\u0119\u017carze dowodu na budowie<\/a>.<\/p>\r\n\r\n      <h3 style=\"font-size:1.35rem;margin-top:2.2rem\">Zabezpieczenie z \u00a7 650f BGB obejmuje tak\u017ce Nachtr\u00e4gi<\/h3>\r\n      <p>Wykonawca budowlany mo\u017ce \u017c\u0105da\u0107 od zamawiaj\u0105cego zabezpieczenia swojego wynagrodzenia (Bauhandwerkersicherung, \u00a7 650f BGB) \u2014 i to <strong>r\u00f3wnie\u017c za roboty dodatkowe<\/strong>: zar\u00f3wno Nachtr\u00e4gi uzgodnione, jak i zmiany zarz\u0105dzone jednostronnie. Tak BGH w wyroku z 20.10.2022 r. (VII ZR 154\/21), za kt\u00f3rym idzie Kammergericht. Do zabezpieczanej kwoty dolicza si\u0119 ponadto 10 procent na roszczenia uboczne.<\/p>\r\n      <p>Poprzeczka jest jednak wy\u017cej ni\u017c przy wynagrodzeniu z umowy g\u0142\u00f3wnej: sporn\u0105 <strong>podstaw\u0119 Nachtragu trzeba w procesie o zabezpieczenie udowodni\u0107<\/strong> \u2014 \u017ce zamawiaj\u0105cy roboty zleci\u0142 albo zarz\u0105dzi\u0142. Wysoko\u015b\u0107 wystarczy przedstawi\u0107 sp\u00f3jnie, wed\u0142ug zasad opisanych wy\u017cej. W berli\u0144skiej sprawie pomog\u0142o to, \u017ce zamawiaj\u0105cy wi\u0119kszo\u015b\u0107 ofert nachtragowych formalnie zam\u00f3wi\u0142, a prace godzinowe sam zleca\u0142 i kwitowa\u0142. Warto te\u017c wiedzie\u0107: zatrzymany przez zamawiaj\u0105cego <strong>zabezpieczaj\u0105cy procent na wady (Gew\u00e4hrleistungseinbehalt) nie pomniejsza kwoty zabezpieczenia<\/strong> \u2014 to potr\u0105cenie tylko przej\u015bciowe.<\/p>\r\n      <p>Wynik sprawy pokazuje zarazem, \u017ce dyscyplina dokumentacyjna decyduje o pieni\u0105dzach: z \u017c\u0105danych ponad 311 tys. euro zabezpieczenia s\u0105d przyzna\u0142 105 tys. \u2014 reszt\u0119 zjad\u0142y pozycje, kt\u00f3rych nie da\u0142o si\u0119 sp\u00f3jnie wykaza\u0107, i zaliczone wp\u0142aty zamawiaj\u0105cego.<\/p>\r\n    <\/div>\r\n\r\n    <div class=\"hl rv\" style=\"max-width:760px\">\r\n      <span class=\"eyebrow\">Checklista<\/span>\r\n      <h3>Nachtrag, kt\u00f3ry obroni si\u0119 w s\u0105dzie<\/h3>\r\n      <p>Zlecenie albo zarz\u0105dzenie zmiany \u2014 zawsze na pi\u015bmie, zanim zaczniesz roboty. Oferta nachtragowa rozbita na materia\u0142, sprz\u0119t i robocizn\u0119, ze stawk\u0105 godzinow\u0105 firmy. Prace godzinowe tylko ze zleceniem i kartami godzin podpisywanymi na bie\u017c\u0105co przez przedstawiciela zamawiaj\u0105cego. Rejestr wszystkich Nachtr\u00e4g\u00f3w prowadzony r\u00f3wnolegle do budowy, nie odtwarzany przy fakturze ko\u0144cowej. Procentowe potr\u0105cenia z protoko\u0142u negocjacji \u2014 policz ich sum\u0119 i sprawd\u017a, czy w og\u00f3le s\u0105 skuteczne, zanim je zaakceptujesz w rozliczeniu.<\/p>\r\n    <\/div>\r\n\r\n    <div class=\"prose rv\" style=\"font-size:1.02rem\">\r\n      <h3 style=\"font-size:1.35rem;margin-top:2.2rem\">Procentowe potr\u0105cenia z faktur: granica 1 procenta<\/h3>\r\n      <p>Druga cz\u0119\u015b\u0107 wyroku uderza w praktyk\u0119 znan\u0105 ka\u017cdemu podwykonawcy z niemieckich protoko\u0142\u00f3w negocjacyjnych (Verhandlungsprotokoll): z ka\u017cdej faktury zamawiaj\u0105cy potr\u0105ca rycza\u0142towe procenty. W tej sprawie by\u0142o to <strong>0,35 % za ubezpieczenie budowy, 2,35 % za pr\u0105d, wod\u0119 i kontener sanitarny, 1 % za ogrzewanie budowy i 1 % za \u201ekoordynacj\u0119 budowy&#8221;<\/strong> \u2014 razem 4,7 % ca\u0142ego rozliczenia.<\/p>\r\n      <p>Kammergericht rozstrzygn\u0105\u0142 najpierw kwesti\u0119 zasadnicz\u0105: takie klauzule w warunkach przygotowanych przez zamawiaj\u0105cego <strong>podlegaj\u0105 s\u0105dowej kontroli tre\u015bci<\/strong> jak ka\u017cde og\u00f3lne warunki um\u00f3w \u2014 nie s\u0105 \u201ewoln\u0105 od kontroli&#8221; umow\u0105 o cen\u0119. Berli\u0144ski senat \u015bwiadomie odszed\u0142 tu od starszego stanowiska BGH z 1999 r. (VII ZR 365\/98). A w kontroli tre\u015bci pad\u0142y kolejno: umlaga 2,35 % za media \u2014 bo <strong>rycza\u0142t za media i sanitariaty przekraczaj\u0105cy \u0142\u0105cznie 1 % sumy rozliczenia nieproporcjonalnie krzywdzi wykonawc\u0119<\/strong>, kt\u00f3rego realne zu\u017cycie nie ma zwi\u0105zku z warto\u015bci\u0105 kontraktu. Umlaga 1 % za ogrzewanie \u2014 bo nie pozwala wykaza\u0107 ni\u017cszego zu\u017cycia, a \u0142\u0105czny rycza\u0142t r\u00f3s\u0142 do 3,35 %. I umlaga 1 % za \u201ekoordynacj\u0119&#8221; \u2014 bo nie wiadomo, co konkretnie mia\u0142aby op\u0142aca\u0107, skoro koordynacja rob\u00f3t i tak nale\u017ca\u0142a do wykonawcy. Osta\u0142a si\u0119 tylko umlaga ubezpieczeniowa 0,35 %.<\/p>\r\n      <p>Najwa\u017cniejszy jest skutek: <strong>bezskutecznej klauzuli nie redukuje si\u0119 do dozwolonego poziomu \u2014 pada w ca\u0142o\u015bci<\/strong>, a zamawiaj\u0105cy nie potr\u0105ca nic. W tej sprawie z blisko 159 tys. euro rycza\u0142towych potr\u0105ce\u0144 osta\u0142o si\u0119 nieca\u0142e 13 tys. Dla wykonawcy rozliczaj\u0105cego kontrakt to cz\u0119sto r\u00f3\u017cnica rz\u0119du kilku procent ca\u0142ej warto\u015bci umowy \u2014 odzyskiwana jednym zarzutem. Przy weryfikacji faktury ko\u0144cowej warto wi\u0119c liczy\u0107 nie tylko pozycje rob\u00f3t, ale i potr\u0105cenia \u2014 jak to zrobi\u0107 systematycznie, pokazujemy w artykule o <a href=\"https:\/\/bwlaw.de\/pl\/baza-wiedzy\/schlussrechnung\/\">Schlussrechnung, czyli rozliczeniu ko\u0144cowym<\/a>.<\/p>\r\n      <p>Uwaga na niuans: go\u0142y rabat procentowy, bez przypisania do konkretnych \u015bwiadcze\u0144, mo\u017ce pozosta\u0107 poza kontrol\u0105 jako element ceny. Dopiero gdy potr\u0105cenie jest uzasadniane konkretnymi us\u0142ugami \u2014 media, sanitariaty, koordynacja \u2014 otwiera si\u0119 pole kontroli. Dlatego tak wa\u017cne jest, <strong>jak potr\u0105cenie nazwano w umowie<\/strong> \u2014 i dlatego ka\u017cdy protok\u00f3\u0142 negocjacyjny warto przed podpisaniem przejrze\u0107 przez adwokata.<\/p>\r\n\r\n      <h3 style=\"font-size:1.35rem;margin-top:2.2rem\">Co z tego wynika dla polskiej firmy budowlanej w Niemczech<\/h3>\r\n      <ul>\r\n        <li><strong>Licz Nachtrag od rzeczywistych koszt\u00f3w.<\/strong> Zbieraj dowody nak\u0142ad\u00f3w z okresu wykonywania zmiany: faktury zakupu, listy p\u0142ac, czas pracy sprz\u0119tu. Kalkulacja ofertowa pomaga, ale nie zast\u0105pi fakt\u00f3w.<\/li>\r\n        <li><strong>Pilnuj narzutu \u2014 nale\u017cy Ci si\u0119.<\/strong> Mar\u017ca z umowy przenosi si\u0119 na roboty dodatkowe, a bez wyliczenia s\u0105d mo\u017ce przyj\u0105\u0107 1,05\u20131,2. Koszt\u00f3w og\u00f3lnych budowy nie wrzucaj do narzutu, tylko rozliczaj konkretnie.<\/li>\r\n        <li><strong>Rozbijaj wyceny na materia\u0142, sprz\u0119t i robocizn\u0119.<\/strong> To warunek sp\u00f3jnego przedstawienia roszczenia \u2014 wyj\u0105tki istniej\u0105, ale nie buduje si\u0119 na nich strategii.<\/li>\r\n        <li><strong>Nie czekaj na pieni\u0105dze bez zabezpieczenia.<\/strong> \u017b\u0105danie z \u00a7 650f BGB obejmuje te\u017c Nachtr\u00e4gi i prace godzinowe, plus 10 % na koszty uboczne. Podstaw\u0119 zlecenia musisz jednak umie\u0107 udowodni\u0107 \u2014 pisemne zlecenia i podpisane karty godzin s\u0105 na wag\u0119 z\u0142ota.<\/li>\r\n        <li><strong>Sprawd\u017a procentowe potr\u0105cenia w swojej umowie.<\/strong> Rycza\u0142t za media i sanitariaty powy\u017cej 1 % jest wed\u0142ug Kammergericht bezskuteczny w ca\u0142o\u015bci \u2014 tak\u017ce w kontraktach ju\u017c rozliczonych warto przeliczy\u0107, co potr\u0105cono.<\/li>\r\n      <\/ul>\r\n\r\n      <h3 style=\"font-size:1.35rem;margin-top:2.2rem\">Najcz\u0119stsze pytania<\/h3>\r\n      <p><strong>Zamawiaj\u0105cy ka\u017ce wykona\u0107 zmiany, ale nie chce uzgodni\u0107 ceny. Robi\u0107?<\/strong><br>Przy umowie na VOB\/B zarz\u0105dzone zmiany co do zasady trzeba wykona\u0107 \u2014 odmowa bywa ryzykowna. Wynagrodzenie nie przepada: brak zgody co do ceny nie odbiera roszczenia z \u00a7 2 ust. 5 lub 6 VOB\/B. Kluczowe jest pisemne potwierdzenie, \u017ce zamawiaj\u0105cy zmian\u0119 zarz\u0105dzi\u0142, i bie\u017c\u0105ce dokumentowanie koszt\u00f3w.<\/p>\r\n      <p><strong>Jak wyceni\u0107 Nachtrag, \u017ceby wytrzyma\u0142 sp\u00f3r?<\/strong><br>Rzeczywiste koszty dodatkowe \u2014 rozbite na materia\u0142, sprz\u0119t i robocizn\u0119 \u2014 plus narzut na koszty og\u00f3lne firmy i zysk, wyprowadzony z wynagrodzenia umownego albo oszacowany w przedziale oko\u0142o 1,05\u20131,2. Koszt\u00f3w og\u00f3lnych budowy nie dolicza si\u0119 rycza\u0142tem.<\/p>\r\n      <p><strong>Czy mog\u0119 \u017c\u0105da\u0107 zabezpieczenia \u00a7 650f BGB tak\u017ce za roboty dodatkowe?<\/strong><br>Tak. Zabezpieczenie obejmuje wynagrodzenie z Nachtr\u00e4g\u00f3w uzgodnionych i zarz\u0105dzonych jednostronnie oraz 10 % na roszczenia uboczne. Podstaw\u0119 Nachtragu trzeba jednak w procesie o zabezpieczenie udowodni\u0107 \u2014 wysoko\u015b\u0107 wystarczy przedstawi\u0107 sp\u00f3jnie.<\/p>\r\n      <p><strong>Zamawiaj\u0105cy potr\u0105ca z ka\u017cdej faktury procenty za pr\u0105d, wod\u0119 i kontener. To legalne?<\/strong><br>Takie klauzule podlegaj\u0105 kontroli tre\u015bci. Wed\u0142ug Kammergericht rycza\u0142t za media i sanitariaty przekraczaj\u0105cy \u0142\u0105cznie 1 % sumy rozliczenia jest bezskuteczny \u2014 i to w ca\u0142o\u015bci, bez redukcji do dozwolonego poziomu. W tej kwestii toczy si\u0119 rewizja przed BGH, ale potr\u0105cenia warto kwestionowa\u0107 ju\u017c teraz.<\/p>\r\n      <p><strong>Moja cena ofertowa by\u0142a za niska. Czy Nachtrag te\u017c musz\u0119 liczy\u0107 \u201epo kosztach&#8221;?<\/strong><br>Z\u0142a cena zostaje z\u0142\u0105 cen\u0105 \u2014 narzut z nierentownego kontraktu przenosi si\u0119 na Nachtrag. Minimum jest jednak zawsze: rzeczywiste koszty dodatkowe pomno\u017cone przez rozs\u0105dny narzut, kt\u00f3ry w razie sporu mo\u017ce oszacowa\u0107 s\u0105d. Poni\u017cej koszt\u00f3w rob\u00f3t dodatkowych zej\u015b\u0107 nie mo\u017cna.<\/p>\r\n\r\n      <p style=\"font-size:.85rem;color:var(--ink-soft)\">Om\u00f3wienie uwzgl\u0119dnia wyrok KG z 18.7.2025 r. (21 U 176\/24, rewizja zawis\u0142a przed BGH: VII ZR 133\/25), wyroki BGH z 8.8.2019 r. (VII ZR 34\/18) i z 20.10.2022 r. (VII ZR 154\/21) oraz \u00a7\u00a7 305\u2013307, 650c i 650f BGB i \u00a7 2 ust. 3, 5 i 6 VOB\/B. Artyku\u0142 ma charakter informacyjny i nie zast\u0119puje porady prawnej w indywidualnej sprawie.<\/p>\r\n    <\/div>\r\n\r\n    <div class=\"mini-cta rv\"><b>Zamawiaj\u0105cy tnie Twoje Nachtr\u00e4gi albo potr\u0105ca procenty z faktur?<\/b><span style=\"color:var(--ink-soft);font-size:.92rem\">Prze\u015blij umow\u0119, protok\u00f3\u0142 negocjacji i rozliczenie \u2014 sprawdzimy wyceny, potr\u0105cenia i mo\u017cliwo\u015b\u0107 zabezpieczenia zap\u0142aty z \u00a7 650f BGB. Po polsku i po niemiecku.<\/span><a href=\"https:\/\/bwlaw.de\/pl\/specjalizacje\/prawo-budowlane\/#kontakt\" class=\"btn\">Opisz swoj\u0105 spraw\u0119 <span class=\"arr\">\u2192<\/span><\/a><\/div>\r\n    <div class=\"prose rv\" style=\"margin-top:1.5rem\">\r\n      <h3 style=\"font-size:1.1rem\">Powi\u0105zane tematy<\/h3>\r\n      <div class=\"chips\" style=\"margin-top:.8rem\">\r\n        <a href=\"https:\/\/bwlaw.de\/pl\/baza-wiedzy\/schlussrechnung\/\">Schlussrechnung \u2014 rozliczenie ko\u0144cowe budowy \u2192<\/a>\r\n        <a href=\"https:\/\/bwlaw.de\/pl\/baza-wiedzy\/wypowiedzenie-umowy-budowlanej-w-niemczech\/\">Wypowiedzenie umowy budowlanej \u2014 \u00a7 648a BGB \u2192<\/a>\r\n        <a href=\"https:\/\/bwlaw.de\/pl\/baza-wiedzy\/wady-budowlane-w-niemczech-ciezar-dowodu\/\">Wady budowlane \u2014 ci\u0119\u017car dowodu \u2192<\/a>\r\n      <\/div>\r\n    <\/div>\r\n  <\/div>\r\n<\/article>\r\n\r\n<section class=\"sec alt\">\r\n  <div class=\"wrap\">\r\n    <div class=\"lawyer rv\">\r\n      <img decoding=\"async\" src=\"\/wp-content\/themes\/bwlaw-child-1\/assets\/img\/dr-artur-barczewski.webp\" alt=\"dr Artur Barczewski \u2013 autor artyku\u0142u\" loading=\"lazy\">\r\n      <div>\r\n        <b>dr Artur Barczewski<\/b>\r\n        <div class=\"role\">Rechtsanwalt \u00b7 radca prawny<\/div>\r\n        <p>Autor artyku\u0142u. Prowadzi spory budowlane polskich firm w ca\u0142ych Niemczech. <a href=\"https:\/\/bwlaw.de\/pl\/zespol\/artur-barczewski\/\">Poznaj sylwetk\u0119 \u2192<\/a><\/p>\r\n      <\/div>\r\n    <\/div>\r\n  <\/div>\r\n<\/section>\r\n\r\n<section class=\"cta-end\">\r\n  <div class=\"glow\"><\/div>\r\n  <div class=\"wrap\">\r\n    <span class=\"eyebrow rv\">Kontakt<\/span>\r\n    <h2 class=\"rv d1\">Twoja sytuacja wygl\u0105da podobnie?<\/h2>\r\n    <p class=\"rv d2\">Ka\u017cda sprawa ma swoje szczeg\u00f3\u0142y, kt\u00f3re zmieniaj\u0105 wynik. Opisz swoj\u0105 \u2014 otrzymasz konkretn\u0105 odpowied\u017a i wycen\u0119.<\/p>\r\n    <div class=\"row rv d3\">\r\n      <a href=\"https:\/\/bwlaw.de\/pl\/specjalizacje\/prawo-budowlane\/#kontakt\" class=\"btn\">Opisz swoj\u0105 spraw\u0119 <span class=\"arr\">\u2192<\/span><\/a>\r\n      <a href=\"tel:+4933555310969\" class=\"phone\">\u260e +49 335 553 10969<\/a>\r\n    <\/div>\r\n  <\/div>\r\n<\/section>\r\n\r\n<footer>\r\n  <div class=\"wrap\">\r\n    <div class=\"foot-grid\">\r\n      <div>\r\n        <div class=\"foot-brand\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"\/wp-content\/themes\/bwlaw-child-1\/assets\/img\/logo-bw.png\" alt=\"Logo BWLAW\" width=\"38\" height=\"26\"><\/div>\r\n        <p>Kanzlei Dr. Barczewski &amp; Dr. Wr\u00f3blewska GbR<br>Rudolf-Breitscheid-Stra\u00dfe 10<br>15230 Frankfurt (Oder), Niemcy<br><a href=\"tel:+4933555310969\">+49 335 553 10969<\/a> \u00b7 <a href=\"mailto:info@bwlaw.de\">info@bwlaw.de<\/a><\/p>\r\n      <\/div>\r\n      <div>\r\n        <div class=\"foot-h\">Specjalizacje<\/div>\r\n        <ul>\r\n          <li><a href=\"https:\/\/bwlaw.de\/pl\/specjalizacje\/prawo-budowlane\/\">Prawo budowlane i VOB\/B<\/a><\/li>\r\n          <li><a href=\"https:\/\/bwlaw.de\/pl\/specjalizacje\/prawo-pracy\/\">Wypowiedzenie w Niemczech<\/a><\/li>\r\n          <li><a href=\"https:\/\/bwlaw.de\/pl\/specjalizacje\/windykacja\/\">Windykacja w Niemczech<\/a><\/li>\r\n          <li><a href=\"https:\/\/bwlaw.de\/pl\/specjalizacje\/prawo-spolek\/\">Obs\u0142uga firm i zak\u0142adanie sp\u00f3\u0142ek<\/a><\/li>\r\n        <\/ul>\r\n      <\/div>\r\n      <div>\r\n        <div class=\"foot-h\">Informacje<\/div>\r\n        <ul>\r\n          <li><a href=\"\/pl\/\">Strona g\u0142\u00f3wna<\/a><\/li>\r\n          <li><a href=\"https:\/\/bwlaw.de\/pl\/baza-wiedzy\/\">Baza wiedzy<\/a><\/li>\r\n          <li><a href=\"https:\/\/bwlaw.de\/pl\/impressum\/\">Impressum<\/a><\/li>\r\n          <li><a href=\"https:\/\/bwlaw.de\/pl\/ochrona-danych\/\">Ochrona danych (Datenschutz)<\/a><\/li>\r\n        <\/ul>\r\n      <\/div>\r\n    <\/div>\r\n    <div class=\"foot-bottom\">\r\n      <span>\u00a9 2026 BWLAW \u00b7 Kanzlei Dr. Barczewski &amp; Dr. Wr\u00f3blewska GbR<\/span>\r\n      <span>Rechtsanw\u00e4lte \u00b7 radcowie prawni \u00b7 Frankfurt (Oder)<\/span>\r\n    <\/div>\r\n  <\/div>\r\n<\/footer>\r\n\r\n<div class=\"sticky-cta\">\r\n  <a href=\"tel:+4933555310969\" class=\"call\">\u260e Zadzwo\u0144<\/a>\r\n  <a href=\"https:\/\/bwlaw.de\/pl\/specjalizacje\/prawo-budowlane\/#kontakt\" class=\"book\">Opisz spraw\u0119<\/a>\r\n<\/div>\r\n\r\n<script type=\"application\/ld+json\">\r\n{\r\n  \"@context\": \"https:\/\/schema.org\",\r\n  \"@graph\": [\r\n    {\r\n      \"@type\": \"Article\",\r\n      \"headline\": \"Roboty dodatkowe (Nachtrag) na budowie w Niemczech \u2014 wycena, dokumentacja i zabezpieczenie zap\u0142aty\",\r\n      \"description\": \"Jak wycenia si\u0119 roboty dodatkowe w Niemczech: rzeczywiste koszty plus narzut, rozbicie na rodzaje koszt\u00f3w, zabezpieczenie \u00a7 650f BGB i granica 1 % dla potr\u0105ce\u0144 z faktur.\",\r\n      \"inLanguage\": \"pl\",\r\n      \"author\": { \"@type\": \"Person\", \"name\": \"dr Artur Barczewski\", \"url\": \"https:\/\/bwlaw.de\/pl\/zespol\/artur-barczewski\/\" },\r\n      \"publisher\": { \"@type\": \"LegalService\", \"name\": \"BWLAW \u2013 Kanzlei Dr. Barczewski & Dr. Wr\u00f3blewska GbR\", \"url\": \"https:\/\/bwlaw.de\/\" },\r\n      \"datePublished\": \"2026-07-10\",\r\n      \"dateModified\": \"2026-07-10\",\r\n      \"mainEntityOfPage\": \"https:\/\/bwlaw.de\/pl\/baza-wiedzy\/roboty-dodatkowe-nachtrag-w-niemczech\/\"\r\n    },\r\n    {\r\n      \"@type\": \"FAQPage\",\r\n      \"mainEntity\": [\r\n        {\r\n          \"@type\": \"Question\",\r\n          \"name\": \"Zamawiaj\u0105cy ka\u017ce wykona\u0107 zmiany, ale nie chce uzgodni\u0107 ceny. Robi\u0107?\",\r\n          \"acceptedAnswer\": { \"@type\": \"Answer\", \"text\": \"Przy umowie na VOB\/B zarz\u0105dzone zmiany co do zasady trzeba wykona\u0107. Wynagrodzenie nie przepada \u2014 brak zgody co do ceny nie odbiera roszczenia z \u00a7 2 ust. 5 lub 6 VOB\/B. Kluczowe jest pisemne potwierdzenie zarz\u0105dzenia zmiany i bie\u017c\u0105ce dokumentowanie koszt\u00f3w.\" }\r\n        },\r\n        {\r\n          \"@type\": \"Question\",\r\n          \"name\": \"Jak wyceni\u0107 Nachtrag, \u017ceby wytrzyma\u0142 sp\u00f3r?\",\r\n          \"acceptedAnswer\": { \"@type\": \"Answer\", \"text\": \"Rzeczywiste koszty dodatkowe \u2014 rozbite na materia\u0142, sprz\u0119t i robocizn\u0119 \u2014 plus narzut na koszty og\u00f3lne firmy i zysk, wyprowadzony z wynagrodzenia umownego albo oszacowany w przedziale oko\u0142o 1,05\u20131,2. Koszt\u00f3w og\u00f3lnych budowy nie dolicza si\u0119 rycza\u0142tem.\" }\r\n        },\r\n        {\r\n          \"@type\": \"Question\",\r\n          \"name\": \"Czy mog\u0119 \u017c\u0105da\u0107 zabezpieczenia \u00a7 650f BGB tak\u017ce za roboty dodatkowe?\",\r\n          \"acceptedAnswer\": { \"@type\": \"Answer\", \"text\": \"Tak. Zabezpieczenie obejmuje wynagrodzenie z Nachtr\u00e4g\u00f3w uzgodnionych i zarz\u0105dzonych jednostronnie oraz 10 % na roszczenia uboczne. Podstaw\u0119 Nachtragu trzeba jednak w procesie o zabezpieczenie udowodni\u0107, wysoko\u015b\u0107 wystarczy przedstawi\u0107 sp\u00f3jnie.\" }\r\n        },\r\n        {\r\n          \"@type\": \"Question\",\r\n          \"name\": \"Zamawiaj\u0105cy potr\u0105ca z ka\u017cdej faktury procenty za pr\u0105d, wod\u0119 i kontener. To legalne?\",\r\n          \"acceptedAnswer\": { \"@type\": \"Answer\", \"text\": \"Takie klauzule podlegaj\u0105 kontroli tre\u015bci. Wed\u0142ug Kammergericht rycza\u0142t za media i sanitariaty przekraczaj\u0105cy \u0142\u0105cznie 1 % sumy rozliczenia jest bezskuteczny w ca\u0142o\u015bci, bez redukcji do dozwolonego poziomu. W tej kwestii toczy si\u0119 rewizja przed BGH.\" }\r\n        },\r\n        {\r\n          \"@type\": \"Question\",\r\n          \"name\": \"Moja cena ofertowa by\u0142a za niska. Czy Nachtrag te\u017c musz\u0119 liczy\u0107 po kosztach?\",\r\n          \"acceptedAnswer\": { \"@type\": \"Answer\", \"text\": \"Narzut z nierentownego kontraktu przenosi si\u0119 na Nachtrag. Minimum jest jednak zawsze: rzeczywiste koszty dodatkowe pomno\u017cone przez rozs\u0105dny narzut, kt\u00f3ry w razie sporu mo\u017ce oszacowa\u0107 s\u0105d w przedziale oko\u0142o 1,05\u20131,2.\" }\r\n        }\r\n      ]\r\n    }\r\n  ]\r\n}\r\n<\/script>\r\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Firmy budowlane Windykacja Obs\u0142uga firm i sp\u00f3\u0142ki Prawo pracy Baza wiedzy Zesp\u00f3\u0142 Kontakt z adwokatem \u2192 \u2630 Strona g\u0142\u00f3wna\/Baza wiedzy\/Prawo budowlane Prawo budowlane Roboty dodatkowe (Nachtrag) na budowie w Niemczech \u2014 wycena, dokumentacja i zabezpieczenie zap\u0142aty Na niemieckiej budowie ma\u0142o kt\u00f3ry kontrakt ko\u0144czy si\u0119 w kszta\u0142cie, w jakim go podpisano. Zamawiaj\u0105cy zmienia projekt, dochodz\u0105 \u015bwiadczenia, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":4416,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"template-bwlaw-page.php","meta":{"footnotes":"","rank_math_title":"Roboty dodatkowe w Niemczech: Nachtrag i zap\u0142ata | BWLAW","rank_math_description":"Jak wyceni\u0107 Nachtrag na budowie w Niemczech: rzeczywiste koszty plus narzut, zabezpieczenie \u00a7 650f BGB i granica 1 % dla potr\u0105ce\u0144 z faktur (KG 21 U 176\/24).","rank_math_focus_keyword":"roboty dodatkowe w Niemczech","rank_math_robots":[]},"class_list":["post-5046","page","type-page","status-publish","hentry"],"bwlaw_import":{"lang":"pl","template":"template-bwlaw-page.php"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bwlaw.de\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/5046","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bwlaw.de\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/bwlaw.de\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bwlaw.de\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bwlaw.de\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5046"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bwlaw.de\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/5046\/revisions"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bwlaw.de\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/4416"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bwlaw.de\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5046"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}